Tag Archief van: bemalingsadvies

integraal bodemonderzoek rioolvervanging_GeofoxxGeofoxx

Integraal onderzoek voor rioolvervanging

/in /door

Een rioolvervanging vraagt om meer dan alleen bodemonderzoek

Voordat een riool wordt vervangen, wil je weten welke omstandigheden invloed kunnen hebben op de uitvoering. De bodemkwaliteit is daarbij één onderdeel, maar zeker niet het enige. Ook funderingen, grondwater, archeologie, ontplofbare oorlogsresten en de stabiliteit van ontgravingen kunnen bepalend zijn voor de voorbereiding.

Bij een rioolvervanging in een bestaande woonwijk koos de opdrachtgever er daarom voor om al deze onderzoeken gelijktijdig uit te laten voeren. Zo ontstond één compleet beeld van de locatie, met één aanspreekpunt en één samenhangend advies.

 

Waarom integraal onderzoek bij een rioolvervanging?

De gemeente bereidde de vervanging van de riolering en de herinrichting van de openbare ruimte voor. Voor de aanleg van het nieuwe riool zijn graafwerkzaamheden nodig tot ongeveer 1,5 à 1,75 meter onder maaiveld.

Dat roept verschillende vragen op. Is de bodem geschikt om veilig te kunnen graven? Is bemaling nodig en wat zijn daarvan de effecten? Zijn er archeologische waarden of ontplofbare oorlogsresten waarmee rekening moet worden gehouden? En onder welke voorwaarden kunnen de ontgravingen veilig worden uitgevoerd?

In plaats van deze vragen afzonderlijk te laten onderzoeken, is gekozen voor één integraal onderzoeksprogramma.

 

Projectinformatie

Opdrachtgever
Gemeente Almelo

Locatie
Kerkelanden

Project
Voorbereiding rioolvervanging en herinrichting openbare ruimte

Rol van Geofoxx
Coördinatie van het integrale onderzoek en uitvoering van het bodemonderzoek, fundatieonderzoek en bemalingsadvies, in samenwerking met gespecialiseerde partners voor archeologie en ontplofbare oorlogsresten.

 

Welke onderzoeken zijn uitgevoerd voor de rioolvervanging?

Voor de voorbereiding van het project zijn meerdere onderzoeken op elkaar afgestemd en gecombineerd uitgevoerd.

Het onderzoek bestond uit:

  • een historisch vooronderzoek;
  • een verkennend bodemonderzoek inclusief PFAS;
  • een indicatief asbestonderzoek van fundatiemateriaal;
  • een fundatieonderzoek;
  • een bemalingsadvies met geohydrologisch onderzoek;
  • een archeologisch bureauonderzoek;
  • een vooronderzoek naar ontplofbare oorlogsresten;
  • een advies voor de benodigde ontgravingstaluds.

Door deze onderzoeken gelijktijdig uit te voeren, konden veldwerkzaamheden worden gecombineerd en werd alle informatie in samenhang beoordeeld.

 

Waarom kiezen voor één integraal onderzoeksprogramma?

De belangrijkste keuze lag niet in één afzonderlijk onderzoek, maar in de manier waarop het onderzoek is georganiseerd.

Door alle benodigde disciplines vooraf te combineren ontstond één integraal beeld van de projectlocatie. Dat betekende minder afstemming tussen verschillende partijen, één aanspreekpunt tijdens het onderzoek en één samenhangende rapportage waarin de verschillende onderzoeksresultaten elkaar aanvullen.

 

Resultaat van het integrale onderzoek

Na afronding van het onderzoek beschikte de opdrachtgever over een compleet overzicht van de onderzochte risico’s en aandachtspunten voor de geplande rioolvervanging.

Alle benodigde informatie was in één traject verzameld en vastgelegd in samenhangende rapportages. Daarmee hoefden de verschillende onderzoeken niet afzonderlijk te worden georganiseerd en beoordeeld.

 

Inzicht

Een rioolvervanging draait niet alleen om wat er onder de weg ligt. Ook bodemkwaliteit, grondwater, funderingen, archeologie en veiligheid kunnen invloed hebben op de voorbereiding. Door deze onderwerpen vanaf het begin integraal te onderzoeken, ontstaat één compleet beeld van de locatie waarop de verdere projectvoorbereiding kan worden gebaseerd.

 

wat is een bemalingsadvies_GeofoxxGeofoxx

Wat is een bemaling?

/in /door

Zodra je lager dan de grondwaterstand gaat werken, krijg je al snel te maken met meer dan alleen de uitvoering. Of het nu gaat om werkzaamheden aan riolering, een kelder, een tunnel of een watergang, de uitvoering vraagt om droge en veilige werkomstandigheden. In veel projecten betekent dit dat het grondwater tijdelijk verlaagd wordt door middel van een bemaling.

 

Waarom kan je niet zomaar bemalen?

Het verlagen van de grondwaterstand blijft niet alleen beperkt tot de plek waar gewerkt wordt.

In de omgeving kan zetting optreden, met schade aan gebouwen of funderingen tot gevolg. In natuurgebieden kan vegetatie negatief reageren op een te lage grondwaterstand. Bestaande grondwaterverontreinigingen kunnen zich verplaatsen doordat grondwaterstromen veranderen. In de bouwput zelf kan de bodem instabiel worden, bijvoorbeeld door opbarsting.

Dat zijn geen uitzonderingen, maar effecten die horen bij het tijdelijk verlagen van het grondwater. Dit op voorhand inzichtelijk maken helpt bij het maken van keuzes later.

 

Waar regels en praktijk elkaar kruisen

Bemaling raakt direct aan wet- en regelgeving. De gemeente, het waterschap en soms de provincie of overheid stellen eisen aan het onttrekken en lozen van grondwater. Die eisen gaan over hoeveel water je mag onttrekken, waar je het mag lozen en welke kwaliteit het water moet hebben bij lozing. In bepaalde gebieden gelden aanvullende beperkingen, zoals bij dijkbeschermingszones. Wat technisch mogelijk lijkt, moet ook passen binnen deze kaders. Een bemalingsadvies geeft die relatie weer en laat zien welke ruimte er daadwerkelijk is.

 

Hoe je tot een bemalingsadvies komt

Het begint bij de ondergrond. Op basis van beschikbare gegevens wordt de geohydrologische situatie in beeld gebracht. Wanneer die informatie beperkt is, volgt aanvullend veldonderzoek. Door boringen en doorlatendheidsmetingen te doen krijgen we inzicht in onder andere de opbouw en structuur van de bodem. Grondwater wordt bemonsterd om de kwaliteit te bepalen en om te beoordelen of zuivering nodig is voordat het effluent van de bemalingkan worden geloosd.

Met die gegevens worden berekeningen uitgevoerd. Afhankelijk van de vraag gebeurt dat met één- of meerdimensionale modellen zoals MODFLOW, MODPATH of MT3DMS. Daarmee wordt zichtbaar hoe grondwaterstromen reageren en waar effecten kunnen optreden.

 

De rol in het project

Het bemalingsadvies krijgt betekenis in de uitvoering. Het vormt de randvoorwaarden waarbinnen gewerkt kan worden en onderbouwt vergunningen of meldingen. Tegelijkertijd laat het zien waar het project gevoelig is en waar keuzes invloed hebben in de omgeving. Hierdoor wordt het een onderdeel  van het ontwerp en niet alleen van de uitvoering.

 

In combinatie met ander onderzoek

Een bemalingsvraagstuk staat zelden op zichzelf. Veldwerk voor bemaling sluit vaak aan op bodemonderzoek, partijkeuringen of ecologisch onderzoek. Door deze onderzoeken te combineren ontstaat een integrale beeld van de locatie, zonder dat er meerdere keren dezelfde werkzaamheden nodig zijn. Dat maakt het onderzoek efficiënter en de uitkomsten beter met elkaar te verbinden.

 

Wat dit je oplevert

Een bemalingsadvies maakt zichtbaar hoe de ondergrond reageert op wat je van plan bent. Zowel in technische context, als in relatie tot de omgeving en de regels die gelden. Dat helpt om op voorhand weloverwogen keuzes eerder te maken, op een moment dat er nog ruimte is om te sturen.

grondwatermonitoring_GeofoxxGeofoxx

Langetermijnmonitoring als basis voor betrouwbare bemalingsadvies

/in /door

De gemeente Asten werkt aan een toekomstbestendige herinrichting van het centrum. Daarbij wordt het rioolstelsel vervangen en de openbare ruimte vergroend. Voor een soepele uitvoering van de werkzaamheden vroeg de gemeente ons om een bemalingsadvies.

Vooruitdenken loont
Dit project kreeg al in 2018 een vliegende start. Toen werd een grondwatermonitoring ingericht, met meetpunten op de exacte locatie van de geplande werkzaamheden. De verzamelde gegevens gaven helder inzicht in de grondwaterstanden door de seizoenen heen. Zo kon nauwkeurig worden bepaald wat er nodig is om tijdens de graafwerkzaamheden het grondwaterpeil tijdelijk te verlagen zonder verrassingen en risico’s.

Effect op de omgeving
Een bemaling heeft altijd een groter bereik dan alleen de directe werklocatie. Bij het wegpompen van grondwater kan het voorkomen dat er ook water uit de omgeving worden onttrokken. Het verlagen van de grondwaterstand kan daardoor negatieve gevolgen hebben. Denk aan de invloed op funderingen, bomen en eventueel aanwezige verontreinigingen. Daarom is vooraf gekeken of er kwetsbare objecten of gebieden in de omgeving liggen en of aanvullende maatregelen nodig zijn, zoals bewatering van monumentale bomen of het beperken van het bemalingsgebied om verplaatsing van verontreinigingen tegen te gaan.

Klimaatadaptatie als kans
De werkzaamheden in Asten maken deel uit van een landelijke opgave: het langer vasthouden van hemelwater en het gescheiden afvoeren van regen- en rioolwater. Veel oudere stedelijke gebieden maken nog gebruik van gemengde riolering. Bij hevige neerslag leidt dat tot overbelasting van het riool en van de waterzuivering. De gemeente grijpt de herinrichting aan om regenwater lokaal te bufferen en te laten infiltreren, en om meer ruimte voor groen en water te creëren. Een doordachte stap richting een klimaatbestendig centrum.

Maatwerk en monitoring
Het bemalingsadvies is gebaseerd op een combinatie van veldmetingen, openbare gegevens en hydrologische berekeningen en analyses. Hiermee werd in kaart gebracht hoeveel water moet worden weggepompt, wat de invloedssfeer is, en welke vergunningen of aanvullende maatregelen nodig zijn. De lange grondwater meetreeksen, specifiek op de werklocatie, maakte dit advies bijzonder gedetailleerd en betrouwbaar.

Heldere samenwerking
De samenwerking met de gemeente verliep prettig en efficiënt. Dankzij het vroege begin, de zorgvuldige monitoring en korte lijnen in de communicatie kon het adviestraject soepel worden doorlopen. Zo is de gemeente goed voorbereid op de uitvoering, die gepland staat voor het eerste kwartaal van 2026.

Uitvoering bemalingsadvies_GeofoxxGeofoxx

Nut en noodzaak van een goed bemalingsadvies

/in /door

Bij (graaf)werkzaamheden in de ondergrond komt het soms voor dat men onder de grondwaterstand moet werken. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij:
• de aanleg of vervanging van riolering;
• de aanleg of verwijdering van ondergrondse tanks;
• de aanleg van kelders;
• het realiseren van (fiets)tunnels;
• de aanleg van watergangen.
In deze gevallen is het wenselijk om de grondwaterstand te verlagen tot een niveau waarbij de uitvoering droog en veilig kan plaatvinden. Meestal wordt gekozen voor een tijdelijke (bron)bemaling.

Schematische tekening bemaling_Geofoxx

 

Gevolgen van een bemaling
Grondwaterstandsverlaging kan verschillende nadelige effecten hebben, namelijk:
• Nabijgelegen gebouwen verzakken en/of er treedt (blijvende) schade op aan gebouwen (zettingsschade) en de fundering;
• De grondwaterstand daalt in het naastgelegen natuurgebied, waardoor waardevolle flora en fauna hinder ondervindt;
• Nabijgelegen bodemverontreiniging wordt aangetrokken, verspreid door het grondwater en/of wordt onttrokken;
• Er vindt opbarsting plaats van de bodem van de bouwput waardoor de veiligheid in het geding is.
Dit zijn slechts enkele voorbeelden. Met een gedegen bemalingsadvies worden de risico’s vooraf duidelijk in beeld gebracht en kunnen er maatregelen worden genomen om de bemaling veilig en (kosten)effectief te laten verlopen.

Wet- en regelgeving
In Nederland bestaan diverse overheidsorganen (gemeente, waterschap en soms provincie of de rijksoverheid) met eigen wet- en regelgeving die van toepassing zijn op bemalingen en bronneringen. Regels gaan bijvoorbeeld over de toegestane concentraties in het te lozen grondwater en de maximale toegestane hoeveelheid te onttrekken grondwater. En in specifieke gebieden mag überhaupt niet (zonder maatregelen) onttrokken worden (denk aan de beschermingszones van een dijk). Deze regels zijn opgesteld om problemen te voorkomen. Het is daarom raadzaam om de wet- en regelgeving scherp in beeld te hebben en de bemaling daaraan te toetsen. Wij verwerken dit standaard in onze bemalingsadviezen en adviseren over de te nemen vervolgstappen.

Belang van bemalingsadvies_Geofoxx

Een goed bemalingsadvies _Geofoxx

 

Hoe stellen wij een bemalingsadvies op?
Wij werken samen met onze klant, zodat deze de bemaling goed kan voorbereiden. Wij verrichten een vooronderzoek om de geohydrologische situatie in beeld te brengen. Als er onvoldoende gegevens beschikbaar zijn, kunnen wij met ons eigen uitvoeringsteam, op locatie, boringen en (doorlatendheids)metingen uitvoeren. Wij kunnen het grondwater bemonsteren, de kwaliteit bepalen en de eventuele zuiveringsnoodzaak in kaart brengen, voordat het vrijkomende grondwater geloosd wordt. Onze veldmedewerkers zijn gecertificeerd om deze werkzaamheden uit te voeren.
We gebruiken de gegevens uit het vooronderzoek en het veldonderzoek om onze bemalingsberekeningen uit te voeren. Afhankelijk van de vraag, gebruiken we hiervoor een één- of meerdimensionaal model (MODFLOW, MODPATH, MT3DMS). Op basis van de uitkomsten van deze berekeningen brengen wij de risico’s in beeld. Ook gaan we na of de bemalingswerkzaamheden aan de wet- en regelgeving voldoen en welke stappen er ondernomen moeten worden om de bemalingswerkzaamheden uit te voeren.

Waar is het bemalingsadvies voor te gebruiken?
Het bemalingsadvies kan gebruikt worden om de randvoorwaarden op te stellen waaraan men zich tijdens de uitvoering moet houden. Of om nadelige gevolgen van de bemaling op de omgeving te vermijden. Tevens is een bemalingsadvies een goede onderbouwing bij het aanvragen van een watervergunning. Ook daarbij adviseren en ontzorgen wij.

Combinatie met andere onderzoeken
Naast het opstellen van bemalingsadviezen kunnen wij helpen met andere onderzoeken die nodig zijn bij de werkzaamheden. Vaak kan het onderzoek (zoals het veldonderzoek) gecombineerd worden waardoor kosten worden bespaard. Denk daarbij aan bodemonderzoek, partijkeuringen of ecologisch onderzoek. We combineren en integreren deze onderzoeken en adviezen in één project.

De meerwaarde van een goed bemalingsadvies
Door voorafgaand aan de werkzaamheden een bemalingsadvies op te stellen, worden alle risico’s vooraf inzichtelijk. Tevens wordt nagegaan of extra maatregelen noodzakelijk zijn en of er een vergunning of melding nodig is. Onze klanten hebben hiermee dus tijdig inzicht in risico’s en kosten en kunnen daarmee optimaal anticiperen.

 

Nut en noodzaak van een goed bemalingsadvies_Geofoxx

 

 

Gevolgen van droogte op grondwaterstanden_Geofoxx

Wateroverlast en droogte: Wij bieden inzicht in kansen

/in /door

De gevolgen van de droogte op de grondwaterstand zijn de afgelopen jaren in Nederland goed merkbaar geweest. Het effect was extra merkbaar op de zogenaamde ‘hoge zandgronden’, waar vaak veelal niet of nauwelijks water wordt aangevoerd via bijvoorbeeld rivieren. De hoge zandgronden vinden we overwegend in oostelijk Noord-Brabant en een groot deel van het oosten van Nederland. In deze gebieden hebben de natuur en landbouw het afgelopen jaren (en ook dit jaar) zwaar.

Wat ook dit jaar laat zien is dat het herstel van de grondwaterstand in de winter weer snel verloren gaat bij een langere droge periode. Dit blijkt uit een analyse van de grondwaterstanden op de Regte Heide (natuurgebied ten zuiden van Tilburg) en Kampina (natuurgebied ten oosten van Tilburg). Hiervoor zijn grondwaterstandsreeksen van TNO geanalyseerd met het programma Menyanthes (tool voor tijdreeksanalyse). Bekeken is hoe de actuele standen passen in de ‘normale’ bandbreedte door het jaar heen – ook wel het grondwaterregime genoemd. Hiermee is in één oogopslag te zien hoe nat of droog de huidige situatie is en welke risico’s te verwachten zijn; droogte of juist wateroverlast.

Uit de grafiek valt op dat de standen na een natte periode in maart 2020 weer op een normaal niveau staan. Daarna dalen de grondwaterstanden tot begin juni 2020 weer tot een niveau beneden de normale situatie. Dit patroon zien we in beide gebieden terug. Deze daling komt door een combinatie van een periode met veel verdamping en transpiratie (veel stralingswarmte plus groeiseizoen) en een beperkte hoeveelheid neerslag. Ook in de actuele lange-termijn-voorspellingen zijn er geen aanwijzingen om aanzienlijke aanvullingen van het grondwater te verwachten. De droge zomers van 2018 en – in iets mindere mate – 2019 lijken daarmee minder uitzonderlijk dan gedacht. Deze conclusie geldt in ieder geval voor de situatie dit jaar tot dusver. Slimme maatregelen om het water in natte periodes langer vast te houden worden dan ook steeds belangrijker.

Wij bieden inzicht en ondersteuning bij het waterrobuust ontwerpen van ruimtelijke plannen. Ook kunnen met daarvoor ontwikkelde tools toekomstvoorspellingen worden gedaan van de (lokale) grondwaterstanden en daarmee droogterisico’s op basis van KNMI-klimaatscenario’s.

Grondwaterstanden op de Regte Heide_Geofoxx

Meest recente jaren met grondwaterstanden van peilbuis B50F0685_2 op de Regte Heide (rode lijn) ten opzichte van het langjarige grondwaterregime (lichtblauw en blauw). De analyse is verricht met Menyanthes.

 

Grondwaterstanden op de Regte Heide_Geofoxx

Meest recente jaren met grondwaterstanden van peilbuis B51A0494 op de Kampina (rode lijn) ten opzichte van het langjarige grondwaterregime (lichtblauw en blauw). De analyse is verricht met Menyanthes.

Actueel

Bodemsanering voor woningbouw op voormalig industrieterrein

1 oktober 2026/door KarinSmulders

Verkennend bodemonderzoek voor rioolvervanging en herinrichting openbare ruimte

18 september 2026/door KarinSmulders

Bodemadviseur worden zonder bodemopleiding

16 september 2026/door KarinSmulders

Verkennend bodemonderzoek bij voormalige kassen

10 september 2026/door KarinSmulders
Meer weten?
Neem contact met ons op

© Copyright – Geofoxx

Algemene voorwaarden | Privacy beleid | Login