Eerst duidelijkheid over de bodem

Een agrarisch perceel lijkt op het eerste gezicht geschikt voor woningbouw. De bodemkwaliteit voldoet grotendeels aan de verwachtingen en ook het grondwater geeft geen aanleiding voor zorgen.

Tijdens een terreininspectie wordt langs de oostzijde van het perceel echter asbestverdacht materiaal aangetroffen. Verkennend asbestonderzoek bevestigt dat ook in de bodem asbest aanwezig is. Daarmee ontstaat een nieuwe opgave: vaststellen of sprake is van een verontreiniging, hoe groot deze is en wat dit betekent voor de voorgenomen woningbouwontwikkeling.

 

De opgave

De gemeente Hardenberg wil een perceel van circa 2,9 hectare ontwikkelen voor woningbouw. Vooraf moet duidelijk zijn of de bodem geschikt is voor de nieuwe functie en welke maatregelen nodig zijn om de ontwikkeling mogelijk te maken.

Uit het verkennend bodemonderzoek blijkt dat het grootste deel van de locatie geen bijzondere milieuhygiënische aandachtspunten kent. De aandacht richt zich daarom op een zone aan de oostzijde van het terrein, waar vroeger een sloot heeft gelegen die later is gedempt.

 

Projectinformatie

Opdrachtgever: Gemeente Hardenberg

Rol Geofoxx: Uitvoering van verkennend bodemonderzoek, verkennend asbestonderzoek en nader asbestonderzoek.

 

Wat zagen we?

Uit het verkennend bodemonderzoek blijkt dat het grootste deel van het terrein voldoet aan de kwaliteitsklasse landbouw/natuur. Deze grond vormt geen belemmering voor de voorgenomen transactie of woningbouwontwikkeling.

Ook in het grondwater worden geen concentraties boven de signaleringswaarde aangetoond. De aangetroffen zink concentraties worden beschouwd als verhoogde achtergrondconcentraties van natuurlijke oorsprong.

De situatie is anders ter plaatse van de gedempte sloot. Daar wordt tijdens het veldwerk asbestverdacht materiaal op het maaiveld aangetroffen. Het daaropvolgende asbestonderzoek toont aan dat in de gedempte sloot asbest aanwezig is in gehalten boven de toetsingswaarde voor nader onderzoek. Daarnaast worden verhoogde gehalten aan kwik aangetroffen.

De exacte omvang van de verontreiniging is op dat moment nog onbekend.

 

Waar bevindt de verontreiniging zich?

Om de verontreiniging af te bakenen volgt een nader asbestonderzoek.

Het onderzoeksgebied is opgedeeld in ruimtelijke eenheden. Vervolgens zijn tien sleuven gegraven en is de vrijgekomen grond visueel beoordeeld en bemonsterd. In totaal zijn vijftien grondmonsters en meerdere asbestverzamelmonsters geanalyseerd.

Tijdens het onderzoek komen op verschillende locaties bodemvreemde materialen aan het licht, waaronder puin, glas, metaal en afvalresten. Ook zijn meerdere asbestverdachte fragmenten waargenomen.

De analyses laten zien dat de hoogste asbestgehalten zijn aangetroffen op twee locaties binnen de voormalige slootdemping.

 

Wat betekende dit voor de voorgenomen woningbouwontwikkeling?

Het nader onderzoek maakt duidelijk dat sprake is van een sterke asbestverontreiniging in de bovengrond De verontreiniging beslaat een oppervlakte van ongeveer 143 m². De totale omvang van de sterke verontreiniging betreft circa 72 m³ grond.

Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat de verontreiniging buiten de gedempte sloot niet aanwezig is en dat de ondergrond grotendeels vrij is van asbest. De verontreiniging is daarmee zowel horizontaal als verticaal in beeld gebracht.

Ook het aanvullende onderzoek naar kwik geeft meer duidelijkheid. De verhoogde kwikgehalten uit eerder onderzoek worden niet opnieuw aangetoond.

 

Welke keuzes worden mogelijk?

Door de aard, ligging en omvang van de verontreiniging vast te stellen, ontstaat duidelijkheid over de vervolgstappen.

Het onderzoek laat zien dat woningbouw op de locatie mogelijk blijft, maar niet zonder aanvullende maatregelen. De asbestverontreiniging moet eerst worden aangepakt voordat de bodem geschikt is voor de toekomstige woonfunctie.  In het advies naar de gemeente is daarom niet alleen gekeken naar de milieutechnische eisen, maar ook naar het bredere maatschappelijke belang.

 

Van vermoeden naar afgebakende verontreiniging

De grootste onzekerheid in dit project ontstond nadat tijdens het veldwerk onverwacht asbestverdacht materiaal werd aangetroffen.

Met het daaropvolgende verkennend en nader asbestonderzoek is vastgesteld of daadwerkelijk sprake was van een verontreiniging en, waar deze zich bevond en hoe omvangrijk deze was. Daarmee wordt duidelijk welke delen van het terrein geschikt zijn voor woningbouw en welke maatregelen nodig zijn om ook het resterende deel van de ontwikkeling mogelijk te maken.