Tag Archief van: bodemkwaliteit

Waarom bodemkwaliteit steeds belangrijker wordt voor Nederland

21 juli 2026/in Nieuws/door KarinSmulders

De bodem speelt een steeds grotere rol bij maatschappelijke opgaven. Woningbouw, klimaatadaptatie, natuurherstel, landbouw, infrastructuur en de energietransitie vragen allemaal om een bodem die geschikt is voor haar functie. De nieuwe Europese Soil Monitoring Law moet ervoor zorgen dat overheden beter inzicht krijgen in de kwaliteit van die bodem en daarop beter kunnen sturen.

Met de Soil Monitoring Law heeft de Europese Unie voor het eerst een gezamenlijke richtlijn vastgesteld die zich volledig richt op de gezondheid van de bodem. Het doel is dat alle Europese bodems in 2050 gezond genoeg zijn om hun functie duurzaam te vervullen.

Voor veel organisaties verandert er vandaag nog weinig. De richtlijn richt zich namelijk in eerste instantie op de lidstaten, niet op bedrijven of grondeigenaren. Toch is dit een ontwikkeling die je niet kunt negeren. De komende jaren wordt steeds duidelijker hoe het met de bodem is gesteld. Daardoor krijgt betrouwbare bodeminformatie een steeds grotere rol bij ruimtelijke keuzes.

Waarom komt deze wet er?

De bodem vormt de basis voor wonen, water, natuur, landbouw, infrastructuur en industrie. Tegelijk staat die bodem steeds meer onder druk. Verontreinigingen, verdichting, erosie, verharding en klimaatverandering verminderen het vermogen van de bodem om water vast te houden, gewassen te laten groeien, biodiversiteit te ondersteunen en verontreinigingen af te breken.

Volgens de Europese Commissie verkeert een groot deel van de Europese bodems niet in een gezonde toestand. Daarom wil Europa beter inzicht krijgen in de kwaliteit van de bodem én ervoor zorgen dat lidstaten de bodem op een vergelijkbare manier meten en beoordelen.

Dat sluit aan bij een ontwikkeling die ook in Nederland zichtbaar is. De bodem wordt steeds vaker gezien als het fundament onder maatschappelijke opgaven.

Wat houdt de Soil Monitoring Law in?

De richtlijn bestaat uit drie belangrijke onderdelen.

Bodems systematisch monitoren

Alle lidstaten moeten een monitoringssysteem opzetten waarmee de fysieke, chemische en biologische kwaliteit van de bodem wordt gevolgd.

Hiervoor wordt het land verdeeld in zogenoemde bodemdistricten. Per gebied wordt gekeken welke bodemtypen aanwezig zijn, hoe de bodem wordt gebruikt en hoe de bodemkwaliteit zich ontwikkelt. Hierdoor kan de monitoring worden afgestemd op regionale verschillen in bodemtype, landgebruik en bodemopgaven. Een veengebied vraagt immers om andere aandachtspunten dan een zand- of kleigebied.

De beoordeling gebeurt volgens een gezamenlijke Europese methodiek. Daarbij wordt onder meer gekeken naar:

bodemstructuur;
organische stof;
biodiversiteit;
verdichting;
erosie;
bodemafdekking;
verontreinigingen.

Ook opkomende stoffen zoals PFAS, pesticiden en microplastics krijgen nadrukkelijk aandacht.

Verontreinigde locaties beter in beeld brengen

Lidstaten moeten verontreinigde en mogelijk verontreinigde locaties systematisch opsporen, onderzoeken en beoordelen.

Daarbij ligt de nadruk op locaties waar risico’s kunnen bestaan voor mens of milieu. Op basis van die informatie kunnen overheden beter bepalen waar vervolgonderzoek of maatregelen nodig zijn.

Uiterlijk eind 2029 moet iedere lidstaat beschikken over een openbaar register van verontreinigde en potentieel verontreinigde locaties.

Minder onnodig ruimtebeslag

De richtlijn vraagt ook aandacht voor het beperken van bodemafdekking, zoals verharding met asfalt en beton, en voor het voorkomen van onnodig grondverzet.

Wat betekent de Soil Monitoring Law voor overheden en bedrijven?

Voor overheden

Gemeenten, provincies en waterschappen krijgen de komende jaren een belangrijke rol bij de uitvoering van de richtlijn. Bodemmonitoring moet verder worden georganiseerd, bodemgegevens moeten beter op elkaar aansluiten en verontreinigde locaties worden systematisch geregistreerd. Ook de relatie tussen bodem, water, natuur en klimaat krijgt een grotere plaats in beleid en gebiedsontwikkeling.

Voor initiatiefnemers

Voor bedrijven, ontwikkelaars en grondeigenaren verandert voorlopig weinig. De richtlijn richt zich in eerste instantie op de lidstaten. Zij moeten de monitoring organiseren, gegevens verzamelen en de richtlijn vertalen naar nationale wetgeving. Eventuele nieuwe verplichtingen ontstaan pas wanneer Nederland de Europese richtlijn heeft omgezet in nationale wetgeving.

Wel is duidelijk welke kant Europa op beweegt. Betrouwbare bodemgegevens worden steeds belangrijker bij ruimtelijke ontwikkelingen. Ook komt er meer aandacht voor bodemgezondheid, opkomende verontreinigingen en het duurzaam gebruiken van de bodem.

Dat betekent dat goede bodeminformatie steeds vaker de basis vormt voor vergunningverlening, gebiedsontwikkeling en beleidskeuzes.

Deze ontwikkeling sluit aan bij de manier waarop de Omgevingswet naar de leefomgeving kijkt. Niet één thema staat centraal, maar de samenhang tussen bodem, water, natuur, gezondheid en ruimtelijke ontwikkeling. De Soil Monitoring Law versterkt die integrale benadering door bodemkwaliteit eerder en beter mee te nemen in gebiedsgerichte afwegingen.

Wat verandert de Soil Monitoring Law voor Nederland?

Nederland beschikt al over uitgebreide bodemwetgeving en een goed ontwikkeld systeem voor bodemonderzoek en bodeminformatie.

De komende jaren zal de Soil Monitoring Law worden ingepast in de bestaande Nederlandse praktijk. Daarbij wordt gekeken hoe bestaande gegevens en monitoringsprogramma’s kunnen aansluiten op de Europese methodiek, zonder onnodige extra administratieve lasten.

De verwachting is daarom dat Nederland veel bestaande kennis en systemen kan blijven gebruiken. Wel zullen monitoring en gegevensuitwisseling de komende jaren verder worden uitgebreid en beter op elkaar worden afgestemd.

Waarom bodemkwaliteit belangrijk is voor gebiedsontwikkeling

De Soil Monitoring Law draait niet alleen om het verzamelen van meer gegevens. Uiteindelijk gaat het erom dat bodeminformatie eerder wordt gebruikt bij ruimtelijke keuzes.

Een gezonde bodem kan water vasthouden, biodiversiteit ondersteunen, koolstof opslaan en risico’s van verontreinigingen beperken. Door bodemkwaliteit vanaf het begin mee te nemen in gebiedsontwikkeling, kunnen de opgaven beter met elkaar worden verbonden.

Wanneer gaat de wet gelden?

De Europese richtlijn is op 16 december 2025 in werking getreden.

Vervolgens hebben de lidstaten drie jaar de tijd om de richtlijn om te zetten in nationale wetgeving. Voor Nederland betekent dat de implementatie uiterlijk eind 2028 gereed moet zijn.

Belangrijke mijlpalen zijn:

2028 – omzetting naar Nederlandse wetgeving;
2029 – openbaar register van verontreinigde en potentieel verontreinigde locaties;
2031 – eerste landelijke resultaten van de Europese bodemmonitoring.

Waarom bodemkwaliteit steeds belangrijker wordt

De Soil Monitoring Law verandert vandaag nog weinig aan de dagelijkse praktijk. Wel laat de richtlijn zien dat bodemkwaliteit de komende jaren een steeds grotere rol krijgt bij ruimtelijke keuzes en gebiedsontwikkeling.

Een gezonde bodem is nodig voor veilige woningbouw, klimaatbestendige steden, duurzame landbouw, robuuste infrastructuur, vitale natuur en schoon grond- en oppervlaktewater. Hoe beter de kwaliteit van de bodem bekend is, hoe beter keuzes kunnen worden onderbouwd.

Daarom neemt ook het belang toe van betrouwbaar bodemonderzoek, goed inzicht in bodemkwaliteit en kennis van nieuwe verontreinigingen zoals PFAS en microplastics.

“Een gezonde bodem ontstaat niet doordat je hem alleen meet. Monitoring laat zien waar kansen en risico’s liggen. De kwaliteit van de keuzes die daarna worden gemaakt, bepaalt uiteindelijk of een bodem geschikt blijft.”

Kort samengevat

Bodemkwaliteit wordt de komende jaren belangrijker doordat de Europese Soil Monitoring Law lidstaten verplicht de kwaliteit van hun bodem systematisch te monitoren. Daardoor krijgen overheden beter inzicht in de toestand van de bodem en zal bodeminformatie vaker worden gebruikt bij vergunningverlening, gebiedsontwikkeling en beleidskeuzes.

Schakelen zit in zijn natuur: Mark Wennink over bodem, hergebruik en mentorschap

23 september 2025/in Nieuws/door KarinSmulders

Hergebruik van grond is een kunst. Dat weet Mark Wennink als geen ander. Als bodem- en hergebruiksadviseur, mentor en projectcoördinator schakelt hij moeiteloos tussen rollen, projecten en verantwoordelijkheden. En dat terwijl hij ook nog jonge vader is.

Van afstudeerstage naar spilfunctie
Tijdens zijn afstudeerstage werd Mark gewezen op Geofoxx als ideale plek om zich verder te ontwikkelen. Die voorspelling bleek juist: inmiddels is hij bijna acht jaar in dienst en uitgegroeid tot een belangrijke spil binnen het bedrijf.

Bodem en hergebruik als specialisme
Hoewel bodemkunde slechts een klein onderdeel was van zijn opleiding Milieukunde, wist Mark al snel dat dit zijn richting zou worden. Bodem en water spraken hem direct aan. Inmiddels werkt hij als bodemadviseur én hergebruiksadviseur, een rol die goed aansluit bij zijn interesse in natuurontwikkelings- en infrastructurele projecten.

“Binnen Geofoxx is er ruimte om nieuwe rollen te verkennen. Als een functie bevalt, wordt die ontwikkeling actief ondersteund.”

Groei door verantwoordelijkheid
Na drie jaar nam Mark het klantenbestand van een vertrekkende collega over. Dat gaf hem meer verantwoordelijkheid en intensiever klantcontact, waardoor hij snel kon doorgroeien. Tegenwoordig coördineert hij een groot deel van het hergebruikswerk en verdeelt hij aanvragen binnen het bodemteam. Hij begeleidt collega’s van offerte tot rapport en fungeert als vraagbaak. In het afgelopen jaar stond hij bij maar liefst honderd projecten als projectleider vermeld.

Relaties bouwen door kwaliteit
Acquisitie pakt hij het liefst op zijn eigen manier aan. Door klanten goed en snel van deskundig advies te voorzien, bouwt hij aan duurzame relaties.

Geen dag hetzelfde
Zijn werkdagen zijn allesbehalve standaard. De ochtend begint vaak met het doornemen van e-mails en het nakijken van projecten van collega’s. In de middag probeert hij aan zijn eigen projecten toe te komen. Hergebruik is ad hoc werk, waardoor de planning continu verandert. Wat hij volgende week woensdag doet, weet hij pas op het moment zelf.

Samenwerken en begeleiden
Mark begeleidt starters met een open houding. Hij gelooft dat je leert door te doen, dat fouten maken mag en dat je samen sterker staat. Die cultuur van openheid en samenwerking is volgens hem kenmerkend voor Geofoxx, waar volop ruimte is voor persoonlijke ontwikkeling.

Balans tussen werk en privé
Onderweg naar huis bespreekt hij met zijn vrouw de werkdag, waarna ze proberen het thuis niet meer over werk te hebben. Sinds vorig jaar is hij vader, en op vrijdag is hij er voor zijn kind. Dan probeert hij niet te werken.

Trots op impactvolle projecten
Mark kijkt met trots terug op het hergebruiksonderzoek voor een vakantiepark in Drenthe, waarbij binnen een maand 130.000 m³ zand werd onderzocht. Ook het project voor een hotel in Noord-Brabant was memorabel: een complexe puzzel met verschillende soorten grond en kwaliteiten, die hem veel voldoening gaf.

“Ik haal energie uit het onder tijdsdruk succesvol afronden van projecten.”

Blik op de toekomst
Mark volgt ontwikkelingen rond microplastics met interesse. Hij ziet kansen in het combineren van bodemkwaliteit met ecologische waarde. Daarnaast hoopt hij op versterking van het team.

Geofoxx

Geofoxx spreker op BIG voorjaarsdag

31 maart 2020/in Nieuws/door Geofoxx

Op 11 maart vond de jaarlijkse Voorjaarsdag van het Buisleiding Industrie Gilde (BIG) plaats in Diergaarde Blijdorp – Rotterdam Zoo. “We gaan naar de haaien en werken met onze ellebogen”, luidde BIG-voorzitter Han Admiraal deze dag in. Ruim 50 leidingprofessionals waren aanwezig om lezingen bij te wonen en met elkaar te discussiëren en netwerken. Maarten Klijn van Geofoxx was één van de gastsprekers. Hij heeft de aanwezige leidingprofessionals meegenomen in de onderwerpen bodemkwaliteit, CROW 400, PFAS en invasieve exoten. Een geslaagd event, met een zinnige bijdrage vanuit Geofoxx!

Actualisatie Natuurbescherming en Bodemkwaliteit voor Wolters Kluwer

22 november 2019/in Nieuws/door Geofoxx

In opdracht van Wolters Kluwer heeft Geofoxx de technische, beleidsmatige en juridische informatie aangaande de Wet Natuurbescherming en het besluit Bodemkwaliteit geactualiseerd. Deze stukken zullen worden opgenomen in de uitgave Omgevingsvergunning in de praktijk, bedoeld als digitaal naslagwerk voor ambtenaren op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving. Op deze manier heeft Geofoxx een eerdere bijdrage aan de vertaalslag van regelgeving naar praktijk opnieuw beoordeeld en geactualiseerd.

Een belangrijke wijziging aangaande de Wet Natuurbescherming betreft het vervallen van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS). Op 29 mei 2019 is door de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State de PAS ongeldig verklaard. Het gevolg is dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) niet meer als basis voor toestemming voor activiteiten gebruikt mag worden. De overheid werkt op het moment aan een nieuwe invulling van de PAS.

Een belangrijke wijziging aangaande het besluit bodemkwaliteit betreft de inwerkingtreding van het tijdelijk handelingskader op 8 juli 2019 door het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Het tijdelijk handelingskader is afgegeven voor hergebruik van PFAS en GenX houdende grond en baggerspecies.
Meer informatie over het tijdelijk handelingskader is in ons nieuwsbericht ‘Handelingskader PFAS-houdende grond’ te lezen. Hierin staat ook vermeld hoe wij u hiermee van dienst kunnen zijn.

Legging fundament ARTIS Groote Museum

3 mei 2017/in Nieuws/door Geofoxx

Onder grote belangstelling werd op 12 april het fundament gelegd van het ARTIS Groote Museum. De restauratie van het eerste, oudste en meest imposante museum van Amsterdam is officieel van start gegaan. De restauratie vormt het sluitstuk van de vernieuwingen die ARTIS in 2003 is begonnen.

Duurzame bouw
ARTIS is voorloper op het gebied van duurzaam restaureren. Zo is er veel aandacht voor isolatie en zonne-energie en is op het Artisplein een warmte/koude-opslag (WKO) geïnstalleerd.

Eerste fase
De eerste fase in de restauratie van het Groote Museum bestaat uit het herstellen van de (verrotte) fundering en het realiseren van een kelderverdieping. Om een extra verdieping te creëren moet er vijf meter diep ontgraven worden. De kelderverdieping zal dienen als ontvangstruimte voor het nieuwe museum. De unieke kwaliteiten van het gebouw zijn leidend bij de restauratie.

Groote Museum
In het Groote Museum zal de relatie tussen mens en natuur in de huidige tijd centraal staan. Een museum over biodiversiteit, wildernis en de relatie tussen mens en natuur.

ARTIS en Geofoxx
Geofoxx werkt sinds 2009 samen met ARTIS aan thema’s als bodem, water, ecologie en verduurzaming. Inmiddels is in deze periode in nauwe samenwerking met ARTIS een zestigtal projecten uitgevoerd, waaronder de uitbreiding van het olifantenverblijf. Momenteel is Geofoxx bezig met bodemonderzoek bij het Groote Museum. De bodemkwaliteit op de plaats van de toekomstige kelder wordt door ons in kaart gebracht. Vervolgens wordt samen met de bouwkundig projectleider van ARTIS de bestemming van de uit de kelder vrijkomende grond bepaald. Daarnaast vindt afstemming plaats met het bevoegd gezag en worden de bijbehorende vergunningen verzorgd.

Geofoxx heeft in het verleden een koppel pinguïns geadopteerd, sinds vorig jaar adopteren we een hamerkop, een vogelsoort. Behalve het feit dat het een interessant dier is, dragen we op deze wijze ook bij aan de educatieve ontwikkeling binnen ARTIS.