Geofoxx
  • Over ons
    • Wie is Geofoxx
    • Historie
    • Structuur en cultuur
    • Kwaliteitsborging
    • Duurzaamheid
  • Expertise
    • Expertisegebieden
    • Kennis
  • Nieuws
    • Actueel
    • Magazine
  • Werken bij Geofoxx
  • Contact
    • Adres en contact
    • Schrijf je in voor de nieuwsbrief
  • Zoek
  • Menu Menu

Tag Archief van: wadi

Microplastics in wadi's: de verborgen keerzijde van infiltratieGeofoxx

Microplastics in wadi’s: de verborgen keerzijde van infiltratie

30 juni 2026/in Nieuws/door KarinSmulders

Wadi’s zijn ontworpen om regenwater op te vangen, tijdelijk vast te houden en langzaam in de bodem te laten infiltreren. Daarmee helpen ze steden om piekbuien op te vangen en grondwater aan te vullen.

Maar doordat wadi’s water uit de omgeving verzamelen, vangen ze meer op dan alleen regenwater.

In nauwe samenwerking met de gemeente Arnhem laat onderzoek in de gemeente zien dat wadi’s ook een verzamelplek kunnen zijn voor microplastics.

 

Kort samengevat
Wadi’s helpen regenwater infiltreren, maar kunnen tegelijkertijd microplastics uit afstromend water verzamelen. Daardoor ontstaat een nieuwe beheeropgave voor gemeenten en beheerders van de openbare ruimte.

 

Waarom komen microplastics in een wadi terecht?

Microplastics komen op verschillende manieren in de leefomgeving terecht. Slijtage van autobanden, afbraak van kunststoffen, bouwmaterialen en neerslag zorgen ervoor dat kleine kunststofdeeltjes zich verspreiden over wegen, bermen en verhardingen.

Bij regen spoelen deze deeltjes mee met afstromend water richting kolken, greppels en uiteindelijk naar infiltratievoorzieningen zoals wadi’s.

In onderzochte wadi’s in Arnhem zijn hoge concentraties microplastics aangetroffen. Daarmee ontstaat een nieuwe vraag: wat gebeurt er met deze deeltjes nadat ze in de bodem terechtkomen?

 

Een wadi houdt niet alleen regenwater vast

Een belangrijk deel van de microplastics blijft achter in de bovenste bodemlaag van een wadi. Daardoor werkt een wadi niet alleen als infiltratievoorziening, maar ook als een soort filter voor verontreinigingen die met regenwater worden aangevoerd.

Dat lijkt positief, maar het betekent ook dat microplastics zich in de loop van de tijd kunnen ophopen en dat een deel zich verder kan verspreiden naar het grondwater.

Onderzoek laat zien dat microplastics invloed kunnen hebben op bodemprocessen en het bodemleven. De mate waarin dat gebeurt hangt af van factoren zoals bodemtype, concentratie en de eigenschappen van de kunststofdeeltjes. Veel kennis hierover is nog in ontwikkeling.

Daardoor groeit de aandacht voor de rol van infiltratiesystemen bij het verzamelen en vasthouden van deze verontreinigingen.

 

Belangrijkste inzichten

  • Wadi’s verzamelen ook microplastics.
  • Een deel blijft achter in de toplaag.
  • De langetermijneffecten worden nog onderzocht.
  • Monitoring kan helpen om ophoping inzichtelijk te maken.

 

Wat betekent dit voor gemeenten en beheerders?

Wadi’s worden steeds vaker toegepast als onderdeel van klimaatadaptatie. Ze helpen wateroverlast beperken en dragen bij aan het aanvullen van grondwater.

Tegelijkertijd ontstaat een nieuwe beheeropgave. Als microplastics zich ophopen in de bodem van een wadi, is het verstandig om niet alleen naar waterberging te kijken, maar ook naar de kwaliteit van het materiaal dat achterblijft.

Dat roept vragen op tijdens ontwerp, beheer en onderhoud:

  • Waar komt het water vandaan dat de wadi instroomt?
  • Welke bronnen van microplastics liggen in de omgeving?
  • Wat gebeurt er met verontreinigingen die zich jarenlang ophopen?
  • Is periodieke monitoring of onderhoud van de toplaag wenselijk?

De uitdaging zit onder het maaiveld

Microplastics zijn nauwelijks zichtbaar. Toch kunnen ze zich jarenlang ophopen in systemen die bedoeld zijn om water op een natuurlijke manier te verwerken. Aan deze deeltjes zitten vaak ook andere stoffen gebonden, zoals weekmakers, die zich eveneens in het milieu kunnen verspreiden.

Daardoor krijgt een wadi ongemerkt een tweede functie: niet alleen water bergen en infiltreren, maar ook verontreinigingen uit de stedelijke omgeving opvangen.

 

Klimaatadaptatie vraagt ook aandacht voor bodemkwaliteit

Wie nadenkt over klimaatadaptatie, doet er daarom goed aan ook naar de kwaliteit van het infiltrerende water en de bodem te kijken. Want wat vandaag met regenwater wordt aangevoerd, blijft mogelijk jarenlang achter in de bodem.

Wadi voor infiltratie van regenwater in de openbare ruimte_GeofoxxGeofoxx

Een wadi vangt meer op dan regenwater

16 juni 2026/in Nieuws/door KarinSmulders

Bij de herinrichting van een wijk lijken de keuzes vaak vanzelfsprekend. Meer groen, minder verharding en regenwater dat niet langer rechtstreeks naar het riool stroomt. In plaats daarvan wordt het lokaal opgevangen en geïnfiltreerd via een wadi of andere infiltratievoorziening.

Dat helpt om piekbuien op te vangen, droogte tegen te gaan en het riool te ontlasten. Op papier een logische stap.

Maar zodra regenwater de straat raakt, verandert het van samenstelling. Het neemt onderweg stoffen mee die vervolgens terechtkomen op de plek waar het infiltreert. Daarmee wordt een klimaatmaatregel tegelijkertijd een bodemvraagstuk.

 

Het water neemt onderweg meer mee dan je denkt

Regenwater dat een wadi bereikt, heeft meestal al een route afgelegd over wegen, parkeerplaatsen en andere verharde oppervlakken. Onderweg komen slijtagedeeltjes van autobanden, metalen uit verkeer en infrastructuur, straatvuil en andere verontreinigingen in het water terecht.

Die stoffen verdwijnen niet vanzelf uit het systeem. Ze verplaatsen zich mee met het afstromende water en komen terecht op de plek die is aangewezen om water te bergen en te infiltreren. Daarmee infiltreert niet alleen water in de bodem, maar ook een deel van de stoffen die daarin aanwezig zijn.

Dat maakt infiltratievoorzieningen anders dan veel traditionele verontreinigingssituaties. Er is geen lekkage, calamiteit of duidelijke veroorzaker aan te wijzen. De belasting ontstaat door normaal gebruik van de openbare ruimte. Iedere auto, iedere regenbui en iedere dag levert een kleine bijdrage.

 

Klimaatadaptatie en bodemkwaliteit raken elkaar

Vanuit waterbeheer is infiltratie een logische keuze. Gemeenten willen water langer vasthouden, verdroging beperken en voorkomen dat het riool tijdens hevige neerslag overbelast raakt.

Kijk je vanuit bodemkwaliteit naar dezelfde maatregel, dan ontstaat een aanvullende vraag. Niet alleen hoeveel water wordt geïnfiltreerd, maar ook welke stoffen daarmee worden meegevoerd. Daardoor verschuift de discussie. De vraag is niet langer uitsluitend waar water kan worden geborgen, maar ook wat de gevolgen zijn voor bodem en grondwater op langere termijn.

De locatie speelt daarbij een grote rol. Een wadi langs een drukke verkeersroute krijgt een andere belasting dan een voorziening in een rustige woonwijk. Ook het gebruik van de omgeving telt mee. Een infiltratievoorziening naast een speelplek vraagt om andere afwegingen dan een voorziening op een minder intensief gebruikte locatie.

 

Onderzoek maakt zichtbaar wat eerder onzichtbaar bleef

Over microplastics in oceanen en oppervlaktewater is inmiddels veel bekend. Over de aanwezigheid van microplastics in bodem en grondwater is aanzienlijk minder informatie beschikbaar. Onderzoek rond hemelwaterinfiltratievoorzieningen in Arnhem, Duiven en Westervoort laat zien dat microplastics zijn aangetroffen in grond, grondwater, oppervlaktewater en waterbodems. Slijtage van autobanden wordt gezien als een belangrijke bron. Ook atmosferische depositie kan een bijdrage leveren.

Aanvullende metingen rond infiltratievoorzieningen laten daarnaast de aanwezigheid zien van verschillende polymeren, metalen en weekmakers zoals ftalaten. Ook PFAS en mogelijk 6PPD-quinone worden genoemd als stoffen die aandacht vragen. Deze onderzoeksresultaten maken vooral zichtbaar dat infiltratievoorzieningen meer doen dan alleen water verwerken. Ze laten zien hoe stoffen zich via dagelijkse activiteiten kunnen verplaatsen naar bodem en grondwater.

 

De kennis ontwikkelt zich nog, projecten wachten niet

Een complicerende factor is dat de praktijk sneller beweegt dan de kennisontwikkeling.

Gemeenten werken aan klimaatadaptatie. Nieuwe woonwijken worden ontwikkeld. Bestaande wijken worden opnieuw ingericht. Infiltratievoorzieningen maken steeds vaker onderdeel uit van die plannen. Tegelijkertijd wordt nog onderzocht hoe stoffen zoals microplastics zich gedragen, welke risico’s daarbij horen en hoe die risico’s moeten worden beoordeeld. Voor veel stoffen ontbreekt nog een volledig uitgewerkt beoordelingskader. Dat betekent niet dat de vraag kan worden doorgeschoven. De verantwoordelijkheid voor een gezonde bodem en een zorgvuldige inrichting van de openbare ruimte bestaat al.

Daarom is het verstandig om de kwaliteit van infiltrerend water vroeg in het ontwerptraject mee te nemen. Niet wanneer de inrichting al vastligt, maar op het moment dat locaties worden gekozen en ontwerpkeuzes nog beïnvloedbaar zijn.

 

De belangrijkste keuzes worden aan de voorkant gemaakt

De discussie over infiltratievoorzieningen gaat soms over de vraag of deze voorzieningen wenselijk zijn. Dat is een te eenvoudige benadering. Water infiltreren blijft een belangrijk onderdeel van een klimaatrobuuste leefomgeving. De uitdaging zit in het combineren van verschillende belangen binnen dezelfde ruimte. Een maatregel die gunstig is voor waterbeheer kan gevolgen hebben voor bodemkwaliteit, terwijl beide doelen tegelijkertijd belangrijk zijn.

Daarom ontstaat de grootste winst niet door achteraf extra maatregelen toe te voegen, maar door eerder de juiste vragen te stellen.

Wat infiltreert er precies? Welke belasting mag je op deze locatie verwachten? En past die belasting bij de functie van de plek? Door waterkwaliteit, bodemkwaliteit en klimaatadaptatie vanaf het begin in samenhang te bekijken, voorkom je dat een oplossing voor het ene vraagstuk ongemerkt een nieuw vraagstuk creëert voor de toekomst.

Infiltratieonderzoek

21 september 2018/in Nieuws/door Geofoxx

Met een infiltratieonderzoek kan zowel de horizontale áls verticale waterdoorlatendheid van de bodem bepaald worden. Betrouwbare gegevens over de lokale doorlatendheid van de bodem zijn cruciaal bij waterhuishoudkundige afwegingen. Tevens fungeren deze gegevens als basis voor verdere (model)berekeningen en advisering.

De horizontale doorlatendheid wordt veelal bepaald door gebruik te maken van peilbuizen, waarin een pompproef wordt verricht. Een milieukundige peilbuis volstaat meestal niet, omdat voor het bepalen van de doorlatendheid de peilbuizen in de ‘meest doorlatende bodemlaag’ dienen de staan. De pompproef in een peilbuis of infiltratieproef in een boorgatgeven een goed beeld van de horizontale doorlatendheid.

Verticale doorlatendheidsmetingen zijn veel minder bekend. Voor specifieke situaties is juist die doorlatendheid van belang, zoals bij het ontwerp van Wadi’s of waterdoorlaatbare verharding. Onderzoek volgens het principe van de ‘dubbele ring infiltrometer’ – zie hieronder – is daar een mooi voorbeeld van. Hierbij wordt middels het meten van de absolute (water-)verlaging in de infiltratiering, de verticale doorlatendheid (k-waarde) berekend.

infiltratieonderzoeken

 

Laatste nieuws

  • Waarom bodemkwaliteit steeds belangrijker wordt voor NederlandGeofoxx
    Waarom bodemkwaliteit steeds belangrijker wordt voor Nederland21 juli 2026 - 15:26
  • integraal bodemonderzoek rioolvervanging_GeofoxxGeofoxx
    Integraal onderzoek voor rioolvervanging20 juli 2026 - 11:08
  • als de data over microplastics nog geen antwoord geeft_Geofoxx
    Microplastics in de bodem: wat als onderzoek geen antwoord geeft?3 juli 2026 - 13:53
  • Asbestverontreiniging afgebakend voor toekomstige woningbouwGeofoxx
    Asbestverontreiniging afgebakend voor toekomstige woningbouw2 juli 2026 - 16:40
  • Microplastics in wadi's: de verborgen keerzijde van infiltratieGeofoxx
    Microplastics in wadi’s: de verborgen keerzijde van infiltratie30 juni 2026 - 14:15
  • quickscan vroeg in proces aanvragen_GeofoxxGeofoxx
    Waarom het slim is om een quickscan vroeg in het proces aan te vragen 29 juni 2026 - 10:09
Heb je een vraag

Actueel

Waarom bodemkwaliteit steeds belangrijker wordt voor Nederland

21 juli 2026/door KarinSmulders

Integraal onderzoek voor rioolvervanging

20 juli 2026/door KarinSmulders

Microplastics in de bodem: wat als onderzoek geen antwoord geeft?

3 juli 2026/door KarinSmulders

Asbestverontreiniging afgebakend voor toekomstige woningbouw

2 juli 2026/door KarinSmulders
Meer weten?
Neem contact met ons op

© Copyright – Geofoxx

Algemene voorwaarden | Privacy beleid | Login

  • LinkedIn
  • Youtube

Scroll naar bovenzijde