Bodemrisicoanalyse
/in Kennisregister/door Roy PadbergBedrijven in Nederland gebruiken veel verschillende stoffen. Veruit de meeste van deze stoffen horen niet in de bodem thuis. Bij bedrijfsmatige activiteiten, waarbij het risico bestaat dat bodemverontreinigende stoffen in de bodem kunnen terechtkomen, moet een bedrijf zijn bodem hiertegen beschermen. Het uitvoeren van een bodemrisicoanalyse volgens het BBT-document Bodembescherming: combinaties van voorzieningen en maatregelen (BB-cvm, voorheen de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB)) beschrijft of, en zo ja hoe, een bedrijf dit moet doen.
Het BB-cvm maakt het mogelijk om door toepassing van een combinatie van voorzieningen en maatregelen een verwaarloosbaar bodemrisico te waarborgen. De keuze is aan het bedrijf. Met alle keuzes wordt hetzelfde beschermingsniveau ‘verwaarloosbaar bodemrisico’ bereikt.
Geofoxx kan bodemrisicoanalyses volgens het BBT-document Bodembescherming (BB-cvm) uitvoeren. Een bodemrisicoanalyse geeft inzicht in het volgende:
- Welke bodembedreigende activiteiten er worden uitgevoerd;
- Welke combinatie van voorzieningen en maatregelen (cvm) er getroffen zijn en of deze leiden tot een verwaarloosbaar bodemrisico;
- Of er mogelijk met andere of minder ‘zware’ voorzieningen en een aanpassing van de maatregelen (specifieke zorgplicht) kan worden volstaan;
- Welke cvm er nog getroffen moeten worden om een verwaarloosbaar bodemrisico te realiseren. Ofwel het risico op bodemverontreiniging zoveel mogelijk te beperken.
Achtergrond en overgang van NRB naar Bal en BB-cvm
Met de komst van de Omgevingswet is besloten de Nederlandse Richtlijn Bodembescherming (NRB) op te nemen in de wetgeving, door in het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) per activiteit de minimale bodembeschermende voorzieningen voor te schrijven. Het BBT-document Bodembescherming: combinaties van voorzieningen en maatregelen (BB-cvm) vervangt de NRB.
Het BB-cvm beschrijft, net als de NRB, per activiteit de gelijkwaardige combinaties van voorzieningen en maatregelen. De voorzieningen zijn – op enkele uitzonderingen na – overgenomen uit de NRB. De maatregelen zoals opgenomen in de NRB zijn – op enkele uitzonderingen na – niet beschreven in het BB-cvm maar vallen onder de specifieke zorgplicht voor bodem. In dat kader is een – niet limitatieve – opsomming van maatregelen in het kader van good housekeeping in het BB-cvm opgenomen. Dit zijn maatregelen die toegepast kunnen worden, maar niet voor elke activiteit relevant hoeven te zijn. Deze specifieke zorgplicht doet een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van de initiatiefnemer.
Het beschermingsniveau wordt in het Bal omschreven als ‘de verontreiniging van de bodem met bodemverontreinigende stoffen wordt zoveel mogelijk voorkomen, waarbij herstel van de bodem redelijkerwijs mogelijk blijft’. Hiermee wordt hetzelfde beschermingsniveau bedoeld als in de NRB werd omschreven als ‘verwaarloosbaar bodemrisico’.
Asbest saneringsbegeleiding
/in Kennisregister/door DHvVBegeleiding en toezicht van het asbestsaneringstraject kan wenselijk en praktisch zijn voor een opdrachtgever. Hierbij begeleidt Geofoxx de saneringswerkzaamheden fysiek en op afstand en zorgt daarbij voor een tijdige terugkoppeling aan de opdrachtgever omtrent de uitgevoerde werkzaamheden, de planning en eventuele afwijkingen tijdens de uitvoering. Behalve het begeleiden van de werkzaamheden, toetst Geofoxx of de werkzaamheden en processen conform het contract en de vigerende wet- en regelgeving worden uitgevoerd. Indien er afwijkingen worden geconstateerd, wordt dit tijdig teruggekoppeld met de opdrachtgever en wordt waar nodig actie ondernomen. De kwaliteitsborging van het gehele project is hierbij een essentiële factor.
Bij de uitvoering van met name grote saneringswerkzaamheden is het van belang dat tussen de uitvoerende partijen regelmatig overleg plaatsvindt. Mede om (snelle) besluitvorming mogelijk te maken moeten daarbij de functionarissen met de juiste mandatering aanwezig zijn. Het is raadzaam om, indien dit gezien de omvang en/of complexiteit van een saneringstraject gewenst is, periodiek met de projectbetrokkenen – via een bouwvergadering – in overleg te treden. Geofoxx bereidt deze overleggen voor, verzorgt het voorzitterschap en de verslaglegging.
Naast het begeleiden van sec een asbestsanering kan Geofoxx de volledige aanbestedingsprocedure verzorgen vanaf het schrijven van het bestek tot oplevering van de locatie. Hier kunnen bijvoorbeeld ook een bodemsanering, mitigerende maatregelen naar aanleiding van flora en fauna onderzoek en hergebruik van vrijkomende materialen na sloop deel van uit maken.
Kostenraming asbestsanering
/in Kennisregister, Gezondheid/door DHvVDe tijdens een asbestinventarisatie gegenereerde gegevens worden gebruikt voor het opstellen van een kostenraming en vervolgadvisering in relatie tot een eventuele asbestsanering. Geofoxx kan deze kostenraming verzorgen. Het tijdig laten opstellen van een kostenraming heeft diverse voordelen, waaronder:
- Een raming van de saneringskosten stelt de klant in staat voldoende financiële middelen te reserveren en offertes te beoordelen;
- Een kostenraming kan onderdeel uitmaken van een haalbaarheidsstudie van voorgenomen (project)ontwikkeling, zodat financiële risico’s ten aanzien van asbest worden beperkt;
- Een kostenraming is een waardevol hulpmiddel bij de waardebepaling bij aan- en verkoop van vastgoed. Te lage maar ook te hoge (WOZ-)waarden kunnen schadelijk zijn voor de belangen van de eigenaar. Een kostenraming kan worden toegevoegd aan de vastgoedportefeuille om financiële risico’s met betrekking tot asbest te beperken;
- Door saneringskosten af te zetten tegen de risico’s, de kosten van beheer en de waardeontwikkeling van het vastgoed, ontstaat een goed uitgangspunt voor een financieel beheersplan.
Risicobeoordeling conform NEN 2991
/in Kennisregister/door DHvVEen risicobeoordeling conform de vigerende NEN 2991 is van toepassing indien visueel waarneembare restanten niet-hechtgebonden asbestverdacht materiaal binnen een bouwwerk worden aangetroffen, ofwel wanneer een vermoeden bestaat op een verontreiniging met asbesthoudend stof.
Hierbij wordt door het nemen van representatieve kleef- en luchtmonsters conform deze norm bepaald of er al dan niet sprake is van een potentieel (asbestvezels op de vloer en/of inboedel) en/of actueel (asbestvezels in de lucht) blootstellingsrisico.
Op basis van de hieruit voortkomende resultaten worden middels een rapportage onderbouwde conclusies getrokken en wordt geadviseerd over de vervolgstappen.
Dergelijke onderzoeken zijn veelal van toepassing bij locaties waar ondeskundige bewerkingen aan asbesthoudend materiaal zijn uitgevoerd. Ook de mate van verwering is van invloed op de mate van verspreiding van asbestvezels.
Door de ruime ervaring kan Geofoxx dit onderzoek snel en vakkundig uitvoeren, rekening houdende met de aanleiding en het doel van de opdrachtgever.
Japanse Duizendknoop
/in Kennisregister/door DHvVAziatische of Japanse Duizendknoop
Er zijn allerlei invasieve exotische planten- en diersoorten in Nederland die een negatieve impact hebben. De Japanse, Sachalinse en Bastaard Duizendknoop ofwel Aziatische duizendknopen behoren ook tot deze groep. De nagenoeg onuitroeibare woekerplanten leiden tot veel problemen in zowel de stad als natuurgebieden. Duizendknopen verspreiden zich (vooralsnog) door vegetatieve vermeerdering. Een klein stukje kan weer uitgroeien tot een nieuwe plant. Verspreiding is daarom met name gerelateerd aan menselijk handelen: maaien en grondverzet.
Landelijk Protocol
Deze invasieve exotische planten komen voorlopig niet op de EU-exotenverordering. Derhalve wordt voor deze soorten geen landelijk beheersplan opgesteld. Tegelijkertijd wordt de negatieve impact van deze soorten momenteel breed erkend. Terreineigenaren en overheden hebben niet alleen de wens om Aziatische duizendknopen te bestrijden, maar ook om verdere verspreiding te voorkomen. Er is een grote behoefte aan concrete handvatten hiervoor. Geofoxx ontwikkelt daarom samen met Stichting Probos en Aequator Groen & Ruimte een landelijk protocol om de verspreiding van Aziatische duizendknopen te voorkomen. Diverse partijen werken hieraan mee om te komen tot een landelijk toepasbaar en breed gedragen protocol. Zie ook het navolgende nieuwsartikel: Landelijk protocol Japanse Duizendknoop.
Grondonderzoek
Aziatische Duizendknoop verspreidt zich met name door menselijk handelen, zoals bijvoorbeeld grondverzet. Daarom is het belangrijk om voorafgaand aan (grond)werkzaamheden te weten of de grond vrij is van Aziatische Duizendknoop. Geofoxx werkt aan een pilot voor een onderzoeksmethode waarbij zowel visueel als analytisch wordt onderzocht of Aziatische Duizendknoop aanwezig is in (partijen) grond. Het onderzoek naar Aziatische duizendknoop kan worden gecombineerd met regulier bodemonderzoek of hergebruiksonderzoek.
Gezonde en veilige leefomgeving
/in Kennisregister/door DHvVIn Nederland verwachten wij dat er veel aandacht is voor de gezondheid en veiligheid van inwoners van een gebied. Zo dient de nabijheid van economische activiteiten geen nadelige gevolgen te hebben op de gezondheid en veiligheid van omwonenden of anderen in de keten. Ook verwacht men alertheid van (publieke) instanties (GGD’s, omgevingsdiensten) in het signaleren en mede-oplossen van omgevings-gerelateerde gezondheidsvraagstukken. Beide benaderwijzen hebben vanuit ons expertisegebied Gezondheid & Veiligheid onze aandacht, waarbij wij niet zelden een essentiële schakel vormen bij het uitdenken van een robuuste oplossing en het verbinden van de belanghebbenden.
Vragen over de gezondheid en veiligheid van de leefomgeving dienen zich bijvoorbeeld aan bij nieuwe bedrijfsactiviteiten. Vanuit de ondernemer, de overheid of belangengroepen kunnen er vragen zijn over de veiligheid van stoffen die geëmitteerd worden. Denk aan de emissies vanuit stallen (geur, endotoxines en micro-organismen naar bodem en lucht), vanuit zorginstellingen en huishoudens (medicijnresten in de afval- en waterketen), en vanuit het verkeer (fijnstof en NOX naar de lucht). Ook kan het vermoeden of signaleren van gezondheidsklachten in de omgeving van bepaalde (voormalige) activiteiten aanleiding zijn voor onderzoek en advisering (bijvoorbeeld asbest gerelateerde aandoeningen, de veteranenziekte door legionella, of Q-koorts).
Ons multidisciplinaire team geeft op biologische, chemische en fysische dossiers betekenis aan mogelijke humane gezondheidseffecten afkomstig uit de milieucompartimenten bodem, water en lucht. Bestaande wet- en regelgeving wordt hierbij vanzelfsprekend meegenomen, maar is niet altijd leidend, omdat nieuwe relevante aspecten vaak (nog) niet verankerd zijn in veiligheidsregiems en beleid.
In onze kennisontwikkeling richten wij ons naast het signaleren van problemen vooral op het vinden van handelingsruimte en perspectief. Onderzoek en advies wordt vormgegeven in samenwerking met toonaangevende instituten en met behulp van moderne technieken waaronder DNA-technologie. Door de integratie met de medisch milieukundige expertise (milieu- én gezondheidskundige anamnese) kan zodoende de totale risicoketen (“van bron tot effect”) geoptimaliseerd worden.
Gezonde en veilige werkomgeving
/in Kennisregister/door DHvVIn Nederland zijn werkgevers en werknemers zich zeer bewust van het belang van een veilige werkomgeving. De gerelateerde maatschappelijke behoefte is dat economische activiteiten geen (onacceptabele) risico’s met zich mee mogen brengen voor de gezondheid en veiligheid van medewerkers, bezoekers, klanten en toeleveranciers. Hierbij ligt de nadruk op preventie. De organisatorische, communicatieve, juridische en bovenal morele verplichtingen die uit een onveilig gebleken werkomgeving voortvloeien zijn zeer substantieel. Dit geldt voor incidenten met individuen, maar bijvoorbeeld ook wanneer sprake blijkt van een (chronische) blootstelling van groepen aan (productie)materialen die bij voortschrijdend inzicht risicovol blijken (bijvoorbeeld asbest en chroom VI).
Gezondheid van en veiligheid voor de werknemer is geborgd in veel actuele en in ontwikkeling zijnde wet- en regelgeving. Hierbij ligt de uitdaging zowel in de ontwikkeling van toereikende theorie (actueel en uitvoerbaar beleid van overheid en bedrijf) als in afstemming tussen theorie en praktijk. Wij hebben kennis van gerelateerd overheids- en bedrijfsbeleid, alsmede van de praktische limitaties en implicaties. Zo toetsen wij voor onze klanten of de (actuele) bedrijfsprocessen en arbeidsomstandigheden voldoen aan het wettelijke geëiste niveau, adviseren wij hen over beschermende voorzieningen, en monitoren wij diverse vormen van kwaliteit. Tevens ondersteunen wij opdrachtgevers in de onderhandeling en gerichte samenwerking met bevoegde gezagen en andere belanghebbenden.
Bij voorkeur en met regelmaat gaat onze advisering verder dan het wettelijk geëiste minimum. Dikwijls is het maatschappelijk gewenste niveau namelijk hoger en biedt het kansen om dit te realiseren en hiervan te getuigen. Bedrijfsstrategisch adviseren wij hierover, mede op basis van risico- en ketenanalyses. Het realiseren en getuigen van een veilige werkomgeving is namelijk ook onderdeel van verantwoord ondernemerschap, draagt bij aan een werkomgeving waarin medewerkers elkaar inspireren en aanspreken, en kan fungeren als competitief onderscheidingsvermogen. En door veiligheid na te streven en te verwachten, is sprake van een positieve impact op (toe)leveranciers, afnemers en de omgeving. Zo biedt Geofoxx handelingsperspectief met oog voor efficiëntie en effectiviteit nu, en initiëren wij op originele en creatieve wijze duurzame preventie.
Grondstoffen
/in Kennisregister/door DHvVVoor veel van onze grondstoffen zijn we afhankelijk van wat er in en op de bodem en het water leeft en groeit. Ook vormen bodem en water een schatkamer aan onbekende grondstoffen (producten van organismen, en organismen zelf). Daarbij reageren deze milieucompartimenten ook sterk op wat we in onze productie met grondstoffen doen. Groeien in kennis, fundamenteel en toepasbaar, is derhalve bijzonder relevant. Welke mogelijkheden bieden flora en fauna ons, welke bedreigingen en uitdagingen komen hier bij kijken?
Op het gebied van onder andere voedselproductie komt het belang van het ecosysteem en behouden van biodiversiteit sterk naar voren. Ook hebben we met ecologie te maken als we kijken naar ecosysteemdiensten. Een voorbeeld is het gebruiken van biomassa als energiebron. Hoe kunnen we deze biomassa optimaal gebruiken en waar is deze voor geschikt? Wat betekent de winning en teelt hiervan voor het ecoysteem, hier en elders? Eén van de vele uitdagende vraagstukken waar wij graag bij stilstaan.
Groene en gezonde leefomgeving
/in Kennisregister/door DHvVVoor het toekomstbestendig maken van onze leefomgeving is begrip van de flora en fauna, die daar een belangrijk onderdeel van uitmaken, een must. De rol die vegetatie heeft bij de opname van CO2, het creëren van verkoeling of het vormen van een buffer voor regenwater is bijvoorbeeld groot. Ook vormt een groene omgeving, inclusief vegetatie, vlinders, vogels (en zo velen meer), een bron van educatieve, recreatieve, inspirerende en rustgevende mogelijkheden. Met name in het stedelijk gebied ligt de uitdaging en beloning in het identificeren en realiseren van een juiste combinatie en balans.
De beloning van een ecosysteem in balans uit zich, naast het voornoemde, in tal van ecosysteemdiensten. Denk aan een ecosysteem en biotoop waarin ‘afval’ wordt verwerkt tot ‘voeding’, waarin ziektekiemen en schadelijke organismen als vanzelf worden opgeruimd en dat geen extra ingrepen behoeft om een plaag te kunnen weerstaan. Het vanuit ecologie kunnen begrijpen en inspelen op deze onderdelen van het systeem, het kunnen plaatsen en waarderen van de invloed die de mens hierin heeft (en andersom: de invloed die het systeem op de mens heeft), maakt het integreren van een ‘groene’ en gezonde leefomgeving in ruimtelijk vraagstukken mogelijk, maatschappelijk waardevol en economisch interessant. Daarin ligt onze interesse, evenals die van onze beleidsmakers, beherende en ondernemende opdrachtgevers.