CROW 400

9 september 2015/in Kennisregister/door Geofoxx

Bij werkzaamheden in de bodem, bijvoorbeeld aan de ondergrondse infrastructuur, is veilig werken van groot belang. Zo kunnen medewerkers bijvoorbeeld in contact komen met verontreinigde grond. CROW bracht op 7 november 2023 een herdruk uit van de CROW-publicatie 400 ‘Werken in en met verontreinigde bodem’. CROW-publicatie 400 presenteert een systematiek voor het bepalen van veiligheids- en gezondheidsrisico’s en de bijbehorende beschermende maatregelen die past bij de huidige praktijk. De richtlijn is een herziening en samenvoeging van de oude publicaties ‘Werken in of met verontreinigde grond’ (CROW 132) en ‘Kabels en leidingen in verontreinigde bodem’ (CROW 307). Wij hebben een ruime ervaring op het gebied van veilig en zorgvuldig werken aan ondergrondse infrastructuur en staan onze opdrachtgevers bij met zowel de onderzoekstechnische aspecten, als met het geven van adviezen en het geven van cursussen.

Verkennend bodemonderzoek

9 september 2015/in Bodem, Kennisregister/door Geofoxx

Wil je bouwen, ontwikkelen, grond verplaatsen of een locatie aankopen? Dan is vaak inzicht nodig in de kwaliteit van de grond en het grondwater.

Met een verkennend bodemonderzoek onderzoeken we of er sprake is van bodem- of grondwaterverontreinigingen en wat dat betekent voor jouw plannen. Het onderzoek wordt uitgevoerd volgens de richtlijnen van de NEN 5740, de Nederlandse norm voor verkennend bodemonderzoek.

Wanneer is een verkennend bodemonderzoek nodig?

Een verkennend bodemonderzoek wordt vaak uitgevoerd bij:

aanvragen van een omgevingsvergunning;
woningbouw- en gebiedsontwikkelingen;
aan- en verkoop van locaties;
bedrijfsovernames;
grondtransacties;
herontwikkeling van bestaande terreinen;
grondverzet.

Het onderzoek geeft inzicht in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en vormt vaak de basis voor verdere besluitvorming.

Hoe verloopt het onderzoek?

Een verkennend bodemonderzoek begint met een historisch bodemonderzoek volgens de NEN 5725. Daarbij onderzoeken we welke activiteiten in het verleden op de locatie hebben plaatsgevonden en welke invloed deze mogelijk hebben gehad op de bodemkwaliteit.

Op basis van deze informatie stellen we een onderzoekshypothese en onderzoeksstrategie op.

Vervolgens voeren we veldwerk uit waarbij grond- en grondwatermonsters worden genomen. Deze monsters worden geanalyseerd door een onafhankelijk laboratorium.

De onderzoeksresultaten worden beoordeeld in samenhang met de historische informatie en vastgelegd in een rapport.

Wat levert het onderzoek op?

Het onderzoek maakt duidelijk of sprake is van verontreinigingen in de grond of het grondwater en of deze gevolgen hebben voor het huidige of toekomstige gebruik van de locatie.

De resultaten geven antwoord op vragen zoals:

Is de locatie geschikt voor het voorgenomen gebruik?
Zijn er aandachtspunten voor vergunningen of ontwikkeling?
Is aanvullend onderzoek nodig?
Zijn maatregelen noodzakelijk voordat werkzaamheden kunnen starten?

De basis voor vervolgstappen

In veel gevallen blijkt uit een verkennend bodemonderzoek dat de bodem geschikt is voor het voorgenomen gebruik. Wanneer aanwijzingen worden gevonden voor een verontreiniging, kan nader bodemonderzoek nodig zijn om de omvang en de risico’s verder in beeld te brengen.

Zo ontstaat een onderbouwd beeld van de bodemkwaliteit en kun je keuzes maken op basis van feiten in plaats van aannames.

Geothermie

9 september 2015/in Kennisregister/door DHvV

De aarde is net als de zon een continue leverancier van energie. Aardwarmte, komend vanaf de kern, is overal op aarde aanwezig en in potentie ook overal te exploiteren. Geothermie en geo–elektriciteit maken gebruik van deze aardwarmte en zijn 24 uur per dag, onafhankelijk van weersomstandigheden, beschikbaar. Controverse bij geothermie ontstaat doordat sprake kan zijn van beïnvloeding van de (temperatuur) van de bodemomgeving, maar ook door onzekerheden bij het plaatsen van de diepe boringen die nodig zijn om elektriciteit te winnen.

Preventie van bodemverontreiniging

9 september 2015/in Kennisregister/door DHvV

Voorkomen is beter (gezonder voor mens en dier, praktischer en goedkoper) dan genezen. Dit geldt in hoge mate voor bodemverontreiniging. Zeker nu het voorkomen van bodemverontreiniging (het treffen van de hiertoe benodigde maatregelen) en het wegnemen van nieuwe verontreiniging weinig vrijblijvend in de Wet bodembescherming, in het zogenaamde Zorgplicht artikel, is opgenomen. Expertise die zich met deze preventiekant bezig houdt, vaak als onderdeel van bedrijfsadvisering, noemt men ook wel milieumanagement. Relevante onderdelen van deze advisering zijn bedrijfs(keten)analyse, ondersteuning bij aanvraag en onderhoud van de milieuvergunning (license to operate), in de context van de Wet milieubeheer (Wm) en/of het Activiteitenbesluit. Als ondernemers met verstand van milieuzaken, kennen wij het belang van het bewaken van het primaire (bedrijfs)proces. Derhalve is onze advisering en dienstverlening op dit vlak sterk gericht op het ondersteunen van onze clientèle uit MKB en industrie.

Dankzij de wisselwerking en korte lijnen tussen onze verschillende expertisegebieden, onze ervarenheid en deskundigheid met alle aspecten van bodemverontreiniging, en ons begrip van (het belang van) de context van het vraagstuk, zijn wij hier de ideale partner voor zinnig onderzoek en advies over het (voorkomen van en omgaan met) bodemverontreiniging, en over de strategische, (bedrijfs)economische, juridische, perceptieve en communicatieve afwegingen.

Bodemsanering

9 september 2015/in Bodem, Kennisregister/door DHvV

De belangrijkste vraag bij een bodemverontreiniging is: wat betekent de verontreiniging voor het huidige of toekomstige gebruik van de locatie? Een bodemverontreiniging betekent niet automatisch dat alle verontreinigde grond of grondwater moet worden verwijderd.

Bodemsanering draait om het beheersen, verminderen of verwijderen van risico’s die ontstaan door verontreinigingen in de bodem of het grondwater. Welke aanpak het meest geschikt is, hangt af van de aard van de verontreiniging, de locatie en de functie die de bodem moet vervullen.

Wanneer is bodemsanering nodig?

Bodemsanering kan nodig zijn wanneer:

sprake is van risico’s voor mens of milieu;
een locatie wordt herontwikkeld;
woningbouw wordt gerealiseerd;
werkzaamheden een verontreiniging kunnen verspreiden;
vergunningen of regelgeving maatregelen vereisen;
een verontreiniging het gewenste gebruik van een locatie belemmert.

De oplossing verschilt per situatie. Soms is verwijdering van verontreinigde grond noodzakelijk. In andere gevallen kan een verontreiniging veilig worden beheerd of afgeschermd.

Welke mogelijkheden zijn er?

Een saneringsaanpak kan bestaan uit:

het ontgraven en afvoeren van verontreinigde grond;
het reinigen van grond of grondwater;
het isoleren van een verontreiniging;
het beheersen van verspreidingsrisico’s;
het combineren van sanering met bouw- of infraprojecten.

De keuze hangt af van technische mogelijkheden, wet- en regelgeving, uitvoerbaarheid, duurzaamheid en kosten.

Van onderzoek naar uitvoering

Een goede sanering begint met inzicht in de verontreinigingssituatie.

Daarom vormen historisch onderzoek, verkennend bodemonderzoek en nader bodemonderzoek vaak de basis voor het bepalen van een geschikte aanpak. Vervolgens beoordelen we welke maatregelen nodig zijn en hoe deze kunnen worden gecombineerd met de plannen voor de locatie.

Daarbij kijken we niet alleen naar de verontreiniging zelf, maar ook naar de functie die de bodem moet vervullen.

Begeleiding tijdens het hele traject

Bodemsanering vraagt vaak om een combinatie van onderzoek, vergunningen, meldingen, voorbereiding en uitvoering.

Geofoxx ondersteunt opdrachtgevers onder andere bij:

saneringsplannen;
meldingen en vergunningprocedures;
bestekken en uitvoeringsvoorbereiding;
milieukundige begeleiding;
directievoering en toezicht;
evaluatie en nazorg.

Zo ontstaat een saneringsaanpak die aansluit bij de locatie, de ontwikkeling en het gewenste eindresultaat.

Een geschikte bodem als uitgangspunt

Het doel van een sanering is niet altijd een volledig schone bodem. Het doel is een bodem die veilig gebruikt kan worden voor de functie die zij moet vervullen.

Door risico’s, gebruiksdoelen en praktische mogelijkheden samen te beoordelen, ontstaat een oplossing die werkt voor zowel de locatie als de leefomgeving.

Bodemonderzoek

9 september 2015/in Bodem, Infra, Kennisregister/door DHvV

Je wilt bouwen, ontwikkelen, grond verplaatsen of een locatie aankopen. Dan wil je weten wat de bodemkwaliteit betekent voor jouw plannen.

De bodem kan invloed hebben op vergunningen, uitvoerbaarheid, kosten, planning en toekomstige gebruiksmogelijkheden. Daarom is het belangrijk om vooraf inzicht te hebben in de kwaliteit van de grond en het grondwater. Met een milieuhygiënisch bodemonderzoek wordt de bodemkwaliteit zorgvuldig in beeld gebracht.

Bodemonderzoek brengt in beeld welke stoffen aanwezig zijn, of sprake is van een verontreiniging en welke gevolgen dat heeft voor het gebruik van een locatie.

Welk bodemonderzoek is nodig?

Niet iedere situatie vraagt om hetzelfde onderzoek. Het type onderzoek hangt af van de locatie, het voorgenomen gebruik en de beschikbare informatie over het verleden van een terrein.

Veel voorkomende onderzoeken zijn:

Vaak vormen meerdere onderzoeken samen een logisch traject. Een historisch onderzoek kan bijvoorbeeld aanleiding geven voor een verkennend bodemonderzoek. Wanneer daaruit blijkt dat een verontreiniging aanwezig is, kan nader onderzoek nodig zijn om de omvang en risico’s vast te stellen.

Meer dan alleen bodemverontreiniging

Bodemonderzoek wordt vaak geassocieerd met het opsporen van verontreinigingen. In de praktijk is het ook een belangrijk hulpmiddel om risico’s en kansen vroegtijdig inzichtelijk te maken.

De resultaten kunnen bijvoorbeeld worden gebruikt voor:

woningbouw- en gebiedsontwikkelingen;
aanleg of vervanging van infrastructuur;
aankoop of verkoop van locaties;
bedrijfsovernames en due diligence-onderzoeken;
vergunningaanvragen;
grondverzet en hergebruik van grond.

Door vroeg inzicht te krijgen in de bodemkwaliteit voorkom je dat onverwachte bodemvraagstukken later leiden tot vertraging, aanvullende kosten of beperkingen in de uitvoering.

Wat leveren de resultaten op?

Een bodemonderzoek levert niet alleen meetgegevens op. Het geeft inzicht in wat de bodemkwaliteit betekent voor jouw situatie.

Is de locatie geschikt voor het beoogde gebruik? Zijn aanvullende maatregelen nodig? Kan grond worden hergebruikt? Zijn er risico’s voor mens, milieu of grondwater?

Door onderzoeksresultaten te combineren met wet- en regelgeving, locatiekennis en praktijkervaring ontstaat een onderbouwd beeld van de mogelijkheden en aandachtspunten van een locatie.

Zo kun je keuzes maken op basis van feiten in plaats van aannames.

Asbest in de bodem

8 september 2015/in Kennisregister/door DHvV

Asbest in de bodem kan een project stilleggen. Bij woningbouw, herontwikkeling, grondverzet of de aankoop van een locatie wil je vooraf weten of asbest aanwezig is en welke gevolgen dat heeft.

Met asbestonderzoek krijg je duidelijkheid over de aanwezigheid, omvang en risico’s van een eventuele verontreiniging. Zo kun je goed onderbouwde keuzes maken en voorkom je verrassingen tijdens de uitvoering.

Wat is asbest?
Asbest is een verzamelnaam voor natuurlijke mineralen die zijn opgebouwd uit zeer fijne vezels. Door eigenschappen zoals brandwerendheid, slijtvastheid en isolatie is het jarenlang verwerkt in duizenden producten, waaronder golfplaten, leidingwerk, gevelplaten, vloerbedekking, kit, remvoeringen en isolatiemateriaal.

Sinds 1993 is het gebruik van asbest in Nederland verboden. Toch komt het nog regelmatig voor in gebouwen, ophooglagen, puingranulaat en de bodem.

Waarom is asbest een risico?
Het risico ontstaat wanneer asbestvezels vrijkomen en ingeademd kunnen worden. Dat kan gebeuren wanneer asbesthoudend materiaal beschadigd raakt, verweert of tijdens graaf-, sloop- of onderhoudswerkzaamheden wordt verstoord.

In de bodem zijn asbestdeeltjes vaak zichtbaar aanwezig als fragmenten van plaatmateriaal, golfplaten of ander bouwafval. Zolang deze niet worden verstoord, is het risico meestal beperkt. Bij werkzaamheden in de bodem verandert dat. Daarom is het belangrijk vooraf te weten of asbest aanwezig is.

Hoe komt asbest in de bodem terecht?
Asbest kan op verschillende manieren in de bodem zijn terechtgekomen. Veel voorkomende oorzaken zijn:

voormalige slooplocaties;
gedempte sloten met bouw- en sloopafval;
erfverhardingen met asbesthoudend puin;
brandlocaties;
oude agrarische erven met asbestdaken;
ophooglagen of stortmateriaal.

De verontreiniging is vaak plaatselijk aanwezig en verspreidt zich in de bodem nauwelijks vanzelf. Dat maakt een zorgvuldig bodemonderzoek belangrijk om de omvang goed af te bakenen.

Wanneer is asbestonderzoek nodig?
Asbestonderzoek wordt vaak uitgevoerd wanneer:

een locatie wordt ontwikkeld voor woningbouw of andere nieuwe functies;
een historisch bodemonderzoek wijst op een verhoogde kans op asbest;
tijdens een terreininspectie asbestverdacht materiaal wordt aangetroffen;
grond wordt ontgraven of verzet;
een bevoegd gezag of opdrachtgever zekerheid verlangt over de bodemkwaliteit.

Waar kijken we naar?
Asbestonderzoek bestaat uit meer dan het nemen van monsters. We beoordelen onder andere:

de herkomst van de verontreiniging;
de ligging en omvang;
het type asbest;
de concentraties;
de risico’s voor mens en omgeving;
de gevolgen voor het gebruik van de locatie en eventuele vervolgstappen.

Daarbij houden we rekening met de geldende wet- en regelgeving en de toekomstige functie van de locatie.

Asbest vraagt om een integrale beoordeling
Bij asbest spelen techniek, wetgeving en maatschappelijke belangen vaak tegelijk een rol. Een kleine verontreiniging kan grote gevolgen hebben voor een projectplanning of grondverzet, terwijl een grotere verontreiniging soms goed beheersbaar is.

Daarom beoordelen we een asbestvraagstuk altijd in de context van het project. We kijken niet alleen naar de onderzoeksresultaten, maar ook naar de risico’s, de uitvoerbaarheid en de mogelijke vervolgstappen. Dat past bij onze bredere aanpak van verontreinigingsvraagstukken, waarbij technische, juridische en maatschappelijke aspecten samenkomen.

Hoe kan Geofoxx helpen?
Wij ondersteunen opdrachtgevers gedurende het hele traject, van het eerste onderzoek tot advies over eventuele vervolgstappen. Daarbij kun je denken aan:

historisch onderzoek;
verkennend asbestonderzoek;
nader asbestonderzoek;
afbakening van de verontreiniging;
advies over sanering of beheersmaatregelen;
milieukundige begeleiding tijdens de uitvoering.

Ons doel is dat je vooraf weet waar je aan toe bent en met vertrouwen verder kunt met je project.