Berichten

SIKB-jaarcongres | Bodemdata – nog veel (in) te winnen

Het SIKB-jaarcongres stond dit jaar in het teken van de verbindende kracht van data. Geofoxx heeft op het congres (20 september jl.) in de persoon van Monique Bennen een bijdrage geleverd aan één van de deelsessies. Centraal stond het feit dat er in bodemland veel data verzameld worden, maar dat deze doorgaans eenzijdig gebruikt worden. Geofoxx heeft hier recent op in gespeeld door een database op te zetten waarin alle onderzoeksdata centraal worden vastgelegd. Hiermee ontstaat de mogelijkheid data meervoudig en integraal te gebruiken en te combineren met externe (open) databronnen. Tijdens de deelsessie is met voorbeelden gepresenteerd wat de kracht is van een juiste organisatie van alle datastromen binnen het werkproces en wat er in de toekomst mogelijk is.

Wilt u meer weten? Neem dan gerust contact op met Monique Bennen of Sander van de Ven.

Natuur-educatiedag een succes!

Voor groep 8 van een landelijk gelegen basisschool in Noord-Brabant hebben we een tipje van de sluier mogen oplichten van ons mooie vak. De leerlingen gingen in 4 groepen naar buiten en kregen informatie over verschillende onderwerpen, waaronder bodem.

De leerlingen kregen uitleg over bodem en grondwater. Velen hadden het grondwater nog nooit gezien! Met elke groep is een grondboring verricht en afgewerkt tot peilbuis, zodat het grondwater zichtbaar werd. De leerlingen moesten ook aan het werk. Met onze hulp gingen zij het bodemprofiel beschrijven; wat voor soort grond is het en zijn er nog bodemvreemde bijmengingen in de bodem aanwezig (bijvoorbeeld grind)?

Kortom, een erg leuke en leerzame dag voor de leerlingen en voor ons! En onze maatschappelijke betrokkenheid zichtbaar makend.
Aan de educatieve werkgroep hebben we verteld hoe deze 4 peilbuizen verder in het onderwijspakket kunnen worden gebruikt. Door af en toe te peilen en dat te registreren kan het ook gebruikt worden bij wiskunde, zoals minimum/maximum/gemiddelde of het maken van grafieken (waardoor seizoensinvloeden zichtbaar worden).

Johan Linders, Mark Castelijns en Fabiënne de Boer

 

 

Risicoscan aan de hand van open data maakt vroegtijdige inschatting haalbaarheid en te verwachten kosten mogelijk

Aan de rand van het beschermd stadsgezicht van Woudrichem ligt aan de Hoge Maasdijk een industrieterrein waar tot enkele jaren geleden Fort Bouw was gevestigd. Bouwlinie heeft, samen met Tankens Andel BV, het plan opgevat om hier woningen te realiseren en heeft Geofoxx gevraagd om een risico-inventarisatie op hoofdlijnen uit te voeren voor deze locatie. De resultaten van een risico-inventarisatie op hoofdlijnen biedt een ontwikkelaar handvatten om in een vroeg stadium een inschatting te maken van de risico’s en een go/no-go beslissing te nemen met betrekking tot de risico’s in relatie tot de exploitatieberekening. Hierbij worden alleen bestaande (openbare) bronnen geraadpleegd, waardoor op een snelle en laagdrempelige manier een onderbouwd overzicht van de aandachtspunten wordt verkregen. In dit geval heeft deze analyse geen onoverkomelijke aandachtspunten opgeleverd en is het project inmiddels naar de volgende fase gegaan:

Een aantal aspecten die uit onze inventarisatie naar voren komen worden hier verder toegelicht.

Bent u ook benieuwd naar de aandachtspunten en kansen voor uw ontwikkeling? Neem contact op met Monique Bennen (m.bennen@nullgeofoxx.nl) of Johan van de Wiel (j.vandewiel@nullgeofoxx.nl).

Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord vraagt aandacht voor asbest

Op 29 januari 2018 heeft de Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord (RUD NHN) aandacht gevraagd voor het onderzoeken van asbest in de bodem.
Hierbij wordt direct verwezen naar het onderzoek van Geofox-Lexmond (Geofoxx) betreffende de erosie van asbesthoudende daken van september 2014. Hieruit blijkt dat op ongeveer 50% van de onderzochte inspoelzones sprake is van norm overschrijdende concentraties aan respirabele vezels.

De regionale Uitvoeringsdienst Nood-Holland Noord wil in verband met de aangetoonde potentiële risico’s de wijze van onderzoek, ontwikkeld en uitgevoerd door Geofoxx, overnemen / gaan voorschrijven bij locaties met asbestdaken die beschadigd zijn, geen dakgoten hebben, of gevelbekleding en of afscheidingen die in de bodem zijn geplaatst.
Klik hier voor de link naar het onderzoek van Geofoxx naar de erosie van asbestdaken van september 2014.

Tevens wordt in de brief van de RUD NHN verwezen naar de interpretatie van Inspectie leefomgeving en Transport (IL&T) van de uitspraak van de Raad van State, 16 november 2016. Dit betreft de verplichting tot onderzoek naar asbest in puinhoudende bodems.
De RUD NHN hanteert daarnaast de NEN 5707+c1 augustus 2016 als richtlijn voor het uitvoeren van bodemonderzoek naar asbest. Alleen met een duidelijke onderbouwde motivatie kan hiervan worden afgeweken.
De brief van RUD Noord-Holland Noord, 29 januari 2018 (volledig in te zien via deze link) beschrijft verder een aantal aandachtspunten voortkomend uit de NEN 5707.

Fipronil in water(bodem)

In opdracht van een waterschap doet Geofoxx onderzoek naar het gehalte Fipronil in de waterbodem. Fipronil – een biocide recent in het nieuws door het eieren schandaal – staat bekend om de schadelijke effecten op de waterkwaliteit. De stof is zeer giftig voor ongewervelden zoals watervlooien, mijten en bijen. Het schoonmaken van stallen van pluimveehouderijen, het gebruik van kippenmest en het gebruik van Fipronil in de akkerbouw (o.a. in ui, prei of koolteelt) leidt regelmatig tot hoge gehaltes in het oppervlaktewater. De vraag is nu of hierdoor ook (te) hoge gehaltes Fipronil in de waterbodem terecht zijn gekomen. De stof blijkt zich ook goed aan bodem te kunnen hechten. In de huidige wet- en regelgeving zijn (indicatieve) MTR normen beschikbaar. In een recent onderzoek van RIVM (2017) wordt echter een nieuwe adviesnorm voor bodem aanbevolen. We wachten in spanning op de analyseresultaten om erna in goed overleg met het waterschap te bepalen wat de consequenties zijn voor werkzaamheden in dergelijke waterbodems.

Lood in de bodem

Volgens RIVM kan lood in de bodem een risico zijn voor de gezondheid. De laatste jaren zijn veel bodemverontreinigingen opgeruimd, maar in sommige wijken van steden en oude  dorpskernen is de aanwezigheid van lood in de bodem nog steeds een punt van aandacht.

Het is belangrijk dat, op plaatsen waar kinderen in contact kunnen komen met bodemlood, gemeenten en bewoners maatregelen nemen om de blootstelling tot een zo laag mogelijk niveau terug te brengen.

Dit omdat recentelijk is gebleken dat lood ook bij een lage blootstelling al effect heeft op de ontwikkeling van de hersenen.
In wijken waar de bodem verontreinigd is met lood kunnen kinderen lood binnen krijgen als zij gronddeeltjes inslikken tijdens het spelen in de tuin of op kinderspeelplaatsen. Door de verontreinigde plekken opnieuw in te richten (bijvoorbeeld aanleggen gras of schone bodemlaag) worden de contactmogelijkheden drastisch verkleind.

Voor gemeenten is het belangrijk inzicht te hebben in het voorkomen van lood binnen hun beheergebied. Geofoxx kan snel en doelmatig met behulp van specialistische apparatuur (XRF) het loodgehalte op locatie bepalen. Dit scheelt veel tijd en kosten daar er geen monsters genomen hoeven te worden en geen analyse in een laboratorium hoeft plaatst te vinden. Op deze manier kunnen snel de meest gevoelige locaties in beeld worden gebracht zoals Geofoxx heeft gedaan voor de gemeente Arnhem. Omroep Gelderland heeft hier bijgaand nieuwsitem over gemaakt.

 

Alle kinderboerderijen klimaatbestendig

Water en bodem zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden en spelen een centrale rol bij vraagstukken rond bodemdaling en klimaatadaptatie. Het zichtbaar maken van deze rol is dan ook belangrijk om uiteindelijk zowel klein- als grootschalige maatregelen te kunnen nemen. Kinderboerderij De Goudse Hofsteden wil verschillende van deze ‘ondergrondse’ processen, effecten en maatregelen zichtbaar maken voor het publiek. Hiertoe is recent de praktische handreiking ‘Alle kinderboerderijen en bezoekers klimaatbestendig en waterbewust’ gepresenteerd.

Daarnaast hebben diverse partijen, waaronder Geofoxx, de intentieverklaring ondertekend om vervolg te willen geven aan deze eerste stap om bezoekers te betrekken bij de water- en bodemopgaven waar de samenleving voor staat.

Bodem: Afspraak is Afspraak (maar is dat wel zo?)

Als lid van netwerkorganisatie JongSTRONG heeft Maarten Klijn een column geschreven voor het blad Bodem. Binnen Geofox-Lexmond is een ‘contractteam’ actief om kennis en kunde met betrekking tot contractvorming en aanbesteden integraal in te zetten. Of dat nu gaat om bestekken, UAV-gc contracten of bouwteamconstructies. Met René Vreugdenhil, Martijn van der Made en Roy Kloet heeft Maarten deze compacte column gemaakt. Deze column is in de editie juni van het blad Bodem geplaatst, dat wordt uitgegeven door Wolters Kluwer. Met gepaste trots wordt de column ook door ons gepresenteerd.

Het Bodemconvenant 2016-2020

De wet- en regelgeving op het gebied van de fysieke leefomgeving is volop in beweging, wat in 2018 zal resulteren in één integrale wet: de Omgevingswet. ‘Bodem’ doorloopt hierin een apart beleidsontwikkelingstraject alvorens ingevoegd te worden. Naast STRONG (Structuurvisie Ondergrond) wordt dit vormgegeven in het Convenant bodem en ondergrond, waarin de afspraken tussen het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen vastgelegd zijn voor de periode 2016-2020.

Het Convenant weerspiegelt het veranderende bodemwerkveld. Voor Geofoxx is dit al langer punt van aandacht. Maatschappelijke vraagstukken zijn hierbij het uitgangspunt, wat precies in lijn is met de afspraken in het Convenant.

Kijkend naar onze eigen “definitie” van het werkveld Bodem, “de basis voor onze natuurlijke omgeving waarin voedsel- en drinkwaterveiligheid, integrale kwaliteit en economische waarde(creatie) centraal staan” zien wij tal van aanknopingspunten waarop Geofoxx vanuit bestaande en nieuwe bodemexpertise, maar ook in combinatie met onze kennis/collega’s vanuit andere kennisgebieden een leidende rol kan en wil spelen. Enkele voorbeelden hiervan zijn:

Nieuwe verontreinigingen

Geofoxx is al enkele jaren intensief bezig met onderzoek naar het gedrag, de verspreiding en risico’s van antibiotica en heeft haar eigen onderbouwde beeld bij de potentiele risico’s van ziekteverwekkers.

Stortplaatsen

Hernieuwde aandacht voor de oude stortplaatsen waarbij naast bevordering van natuurlijke zuivering (onder meer Green Deals), tevens herontwikkeling en zelfs “mining” tot de oplossingen behoort. Geofoxx gaat hierin participeren.

Nazorg

Nazorg (efficiënt omgaan met restverontreiniging) moet een doel dienen en, waar mogelijk en gewenst, eindig zijn. Geofoxx heeft enkele jaren geleden aan de wieg gestaan van gemeentelijk beleid en ziet potentie dit opnieuw voor het voetlicht te brengen.

Geofoxx speelt ook zeer proactief in op recente maatschappelijke issues, zoals blijkt uit ons landelijke projectteam ‘drugsafval’. Dit resulteert onder meer in een pilotonderzoek voor de provincie Noord-Brabant ter bepaling van het gedrag van druggerelateerde stoffen in de bodem met als uiteindelijk doel te komen tot beter onderbouwd (sanerings)beleid.

Geofoxx is vanzelfsprekend gaarne bereid nadere informatie met u te delen.

Neem hiervoor contact op met: Jeroen Oosterwegel, Gonnie Apeldoorn of René Vreugdenhil.

Portfolio Items