Microplastics in wadi’s: de verborgen keerzijde van infiltratie

Wadi’s zijn ontworpen om regenwater op te vangen, tijdelijk vast te houden en langzaam in de bodem te laten infiltreren. Daarmee helpen ze steden om piekbuien op te vangen en grondwater aan te vullen.

Maar doordat wadi’s water uit de omgeving verzamelen, vangen ze meer op dan alleen regenwater.

In nauwe samenwerking met de gemeente Arnhem laat onderzoek in de gemeente zien dat wadi’s ook een verzamelplek kunnen zijn voor microplastics.

 

Kort samengevat
Wadi’s helpen regenwater infiltreren, maar kunnen tegelijkertijd microplastics uit afstromend water verzamelen. Daardoor ontstaat een nieuwe beheeropgave voor gemeenten en beheerders van de openbare ruimte.

 

Waarom komen microplastics in een wadi terecht?

Microplastics komen op verschillende manieren in de leefomgeving terecht. Slijtage van autobanden, afbraak van kunststoffen, bouwmaterialen en neerslag zorgen ervoor dat kleine kunststofdeeltjes zich verspreiden over wegen, bermen en verhardingen.

Bij regen spoelen deze deeltjes mee met afstromend water richting kolken, greppels en uiteindelijk naar infiltratievoorzieningen zoals wadi’s.

In onderzochte wadi’s in Arnhem zijn hoge concentraties microplastics aangetroffen. Daarmee ontstaat een nieuwe vraag: wat gebeurt er met deze deeltjes nadat ze in de bodem terechtkomen?

 

Een wadi houdt niet alleen regenwater vast

Een belangrijk deel van de microplastics blijft achter in de bovenste bodemlaag van een wadi. Daardoor werkt een wadi niet alleen als infiltratievoorziening, maar ook als een soort filter voor verontreinigingen die met regenwater worden aangevoerd.

Dat lijkt positief, maar het betekent ook dat microplastics zich in de loop van de tijd kunnen ophopen en dat een deel zich verder kan verspreiden naar het grondwater.

Onderzoek laat zien dat microplastics invloed kunnen hebben op bodemprocessen en het bodemleven. De mate waarin dat gebeurt hangt af van factoren zoals bodemtype, concentratie en de eigenschappen van de kunststofdeeltjes. Veel kennis hierover is nog in ontwikkeling.

Daardoor groeit de aandacht voor de rol van infiltratiesystemen bij het verzamelen en vasthouden van deze verontreinigingen.

 

Belangrijkste inzichten

• Wadi’s verzamelen ook microplastics.
• Een deel blijft achter in de toplaag.
• De langetermijneffecten worden nog onderzocht.
• Monitoring kan helpen om ophoping inzichtelijk te maken.

 

Wat betekent dit voor gemeenten en beheerders?

Wadi’s worden steeds vaker toegepast als onderdeel van klimaatadaptatie. Ze helpen wateroverlast beperken en dragen bij aan het aanvullen van grondwater.

Tegelijkertijd ontstaat een nieuwe beheeropgave. Als microplastics zich ophopen in de bodem van een wadi, is het verstandig om niet alleen naar waterberging te kijken, maar ook naar de kwaliteit van het materiaal dat achterblijft.

Dat roept vragen op tijdens ontwerp, beheer en onderhoud:

• Waar komt het water vandaan dat de wadi instroomt?
• Welke bronnen van microplastics liggen in de omgeving?
• Wat gebeurt er met verontreinigingen die zich jarenlang ophopen?
• Is periodieke monitoring of onderhoud van de toplaag wenselijk?

De uitdaging zit onder het maaiveld

Microplastics zijn nauwelijks zichtbaar. Toch kunnen ze zich jarenlang ophopen in systemen die bedoeld zijn om water op een natuurlijke manier te verwerken. Aan deze deeltjes zitten vaak ook andere stoffen gebonden, zoals weekmakers, die zich eveneens in het milieu kunnen verspreiden.

Daardoor krijgt een wadi ongemerkt een tweede functie: niet alleen water bergen en infiltreren, maar ook verontreinigingen uit de stedelijke omgeving opvangen.

 

Klimaatadaptatie vraagt ook aandacht voor bodemkwaliteit

Wie nadenkt over klimaatadaptatie, doet er daarom goed aan ook naar de kwaliteit van het infiltrerende water en de bodem te kijken. Want wat vandaag met regenwater wordt aangevoerd, blijft mogelijk jarenlang achter in de bodem.